فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٧٧ -       ظهور سياست ميانه  روى پس از شهادت امام     

با عقايد اباضيه و بخشى از اصول، فقه، سيره و مسالك چهارگانه آنها آشنا شديد; اكنون وقت آن رسيده كه پيشوايان و داعيان آنها را در قرنهاى اول بشناسيم خصوصاً كه اباضيه تنها فرقه باقيمانده از خوارج است و در مناطق مختلفى مانند عمان، الجزاير، تونس، ليبى، مصر، مغرب و زنگبار پراكنده اند.

١ ـ عبدالله بن اباض، بنيانگذار مذهب:

عبدالله بن اباض مقاعسى مرى تميمى ـ از بنى مره ـ ابن عبيد بن مقاعس از داعيان اباضيه بلكه بنيانگذار اين مذهب است.

اين فرقه از همان روز اول به اباضيه مشهور گشت و اين نشان مى دهد كه عبدالله بن اباض در پيدايش و گسترش اين فرقه نقش داشتته است. پيروان اين فرقه هر چند نامهاى ديگرى نظير اهل اسلام، اهل حق، جماعت مسلمانان و مانند آن را كه با ساير مسلمانان مشترك است براى خود برگزيده اند اما اين براى شناخت آنها كافى نيست بلكه معرّف آنها دو عنوان زير است: ١ ـ قعده

٢ ـ اباضيه.

اين امور به انسان اطمينان مى دهد كه ابن اباض در گسترش اين فرقه تأثير زيادى داشته است.

ظهور سياست ميانه روى پس از شهادت امام: