فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٩٠ -       سخنان اباضيه درباره جابر     
است و از رتبه سوم است.[١] در سال ٩٣ و به قولى در سال ١٠٠ از دنيا رفته است.[٢]
اين مطلب را نه ذهبى در ميزان الاعتدال و نه ابن حجر در لسان ذكر نكرده اند. ذهبى در «سير اعلام النبلاء» گفته است: جابر از ابن عباس روايت كرده كه گفت: پيامبر زبير و ابن مسعود را برادر هم قرار داد. در جاى ديگرى از همين كتاب، قتاده نقل مى كند: از جابر بن زيد شنيدم كه از ابن عباس نقل مى كرد كه گفت: نماز حائض قصر است.[٣]
اين بود آنچه كه از كتابهاى رجال درباره حالات اين شخص به آن دست يافتم. در اين اواخر اباضيه به شرح كامل زندگى او پرداخته و مدحش كرده اند. اين هم مختصرى از سخنان آنها درباره او:
سخنان اباضيه درباره جابر:
اين بود عبارات علماى رجال اهل سنت. براى ما دشوار نخواهد بود كه به سخنان پيروان اين مرد اشاره نماييم; هر چند بحث به درازا مى كشد.
١ ـ جابر بن زيد از آن كسانى كه به تمرّد و شورش معروفند، نيست. به همين خاطر نمى شود گفت كه او در كنار كسانى بوده كه عليه امام على بن ابى طالب خروج كردند و او را كنار زدند و از فرمانش سر برتافتند چون او در حدود سالهاى ١٨ و ٢٢ هجرى در عمان به دنيا آمده است و سپس براى تحصيل علم به
[١] ابن حجر راويان را رتبه بندى كرده و رتبه سوم كسانى اند كه فقط يك صفت از صفات راوى را دارند (م).
[١] ابن حجر عسقلانى: تهذيب التهذيب ١/١٢٢ شماره ٥.
[١] ذهبى: سير اعلام النبلاء ١/٤٩٠ و ١٠/٢٥٢.