فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٢٩ -       اول آنچه كه شناخت آن در محدوده عقيده واجب است     

تفصيل واجب است و اينكه اگر اين شناخت نباشد شخص، مسلمان محسوب نمى شود. مى گويند: كسى مسلمان محسوب نمى شود مگر آنكه به شناخت خدا و پيامبرش(صلى الله عليه وآله وسلم)و آنچه كه محمد(صلى الله عليه وآله وسلم)آورده، اجمالا اعتراف داشته باشد. دوستان خدا را دوست بدارد و از دشمنان خداـ جل و علا ـ بيزارى بجويد و آنچه را كه خداوند سبحان آن را حرام كرده و درباره اش وعيد داده ، مشخصاً و از روى تفصيل بداند و بشناسد.[١]

از بعضى از علماى ما، اماميه نيز اين نظر به دست مى آيد. علامه حلّى مى گويد: علما بر وجوب شناخت خدا و صفات ثبوتيه او و آنچه كه شايسته اوست و آنچه كه شايسته او نيست و نبوت و امامت و معاد، شناختى كه از روى برهان باشد; نه تقليد اجماع دارند.[٢]

در عين حال، بعضى از بيهسيه قائلند كه اقرار اجمالى (نه شناخت) به آنچه كه از ناحيه خداوند آمده است، كفايت مى كند.[٢]

از اباضيه نيز اين قول به دست مى آيد. محمد بن سعيد كدمى ـ يكى از علماى اباضيه در قرن چهارم ـ مى گويد: «بدانيد: مردم نبايد به هر آنچه كه محمد (صلى الله عليه وآله وسلم)بدان فرا خوانده است و همچنين جانشينان او به دين خدا دعوت نموده اند، جاهل بمانند و آن عبارت است از اقرار به خدا و اينكه او يكتاست و مانندى ندارد و اينكه محمد بنده و فرستاده اوست و هر آنچه كه محمد از طرف