فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٠٦ -       حكم مخالفان نزد خوارج     
دانستن حكميت، كافر مى دانند و معتقدند كه كفرشان كفر ملى يعنى خروج از دين است اما گروه اندكى از آنان نظير اباضيه آن را كفر نعمت مى دانند نظير آنچه كه در كلام خداوند سبحان در مورد حج: (وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللهَ غَنِىٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ)[١] گذشت. وقتى فرقه هاى ديگر محكوم به كفر شدند سرزمين شان هم سرزمين كفر محسوب مى شود; و سرزمين اسلام به حساب نمى آيد. به همين خاطر بعضى از فرقه هاى خوارج نظير «ازارقه» هجرت از آن را براى پيروان خوارج، واجب مى دانند. به هر حال اين مسأله از فروعات مسأله دوم مى باشد كه عبارت بود از اين كه مرتكب كبيره، مؤمنِ فاسق است يا كافر و چون خوارج مرتكب كبيره را كافر مى دانند پس مسلمانانى كه با مبادى آنها مخالفند نزدشان كافر محسوب مى شوند.
قبل از اين دانستيد كه مقوّم ايمان يك عنصر قلبى است از اين رو ارتكاب كبيره ضررى به ايمان نمى رساند و اين بدان معنى نيست كه ايمان قلبى هر چند با عمل همراه نباشد موجب نجات در آخرت مى شود; بلكه بدان معنى است كه در خروج انسان از شمار كافران و دخول در زمره مسلمانان ايمان قلبى به وحدانيت خداوند سبحان و كتابهاى آسمانى و پيامبران كفايت مى كند. از اين روست كه اين گونه ايمان، هم آثار دنيوى دارد و هم آثار اخروى. پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم)تنها با اظهار شهادتين حكم به ايمان شخص مى كرد. روايات متواتر بلكه متضافرى بر اين مطلب دلالت دارد.
پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم)به على(عليه السلام)فرمود: «با اهل خيبر بجنگ تا به لا اله الا الله و ان محمداً رسول الله شهادت بدهند. وقتى شهادت دادند، خون و مالشان را از تو
[١] آل عمران: ٩٧.