فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٦١ -       روايات غير معروف در حكميت     

بر كار خويش تواناست.»[١]

اين روايت، معروف نيست و تاريخ نويسان اتفاق دارند كه على اصرار داشت ابن عباس يا اشتر را به عنوان حَكَم بفرستد و هيچ رغبتى به ابو موسى اشعرى نداشت چون دريافته بود كه ميل او با ديگرى است. او همان كسى بود كه هنگام ولايتش بر كوفه مردم را از مساعدت امامِ بپا خواسته باز داشت و از يارى او دست برداشت و مردم را به جنگِ با ناكثين گسيل نداشت بلكه آنها را به ماندن در خانه هايشان ترغيب نمود با اين برهان كه اين جنگ، فتنه است و در آن نشسته بهتر از ايستاده است.[٢] چگونه نويسنده بر اين روايت غير معروف تكيه مى كند با آنكه ابن قتيبه خلاف آن را در جاى ديگر در بحث از پيدايش خوارج نقل كرده است و دكتر نيز در كتابش آن را نقل كرده، مى گويد: نشانه هاى مسأله روشن شده است و براى هر صاحب بصرى آشكار گشته است كه حكميت نيرنگى بيش نبوده است و داعى آن، جز عدول از راه راست چيزى را طالب نبوده است. آنچه را كه على بن ابى طالب پيش بينى كرده بود، درست در آمد حتى مى توانست بگويد كه هم اكنون واقع شده است آنچه كه واقع خواهد شد: «اما من به شما گفتم كه اين در گذشته بوده است و تلاش كردم كه غير از ابوموسى كسى ديگرى را برگزينيد اما شما امتناع ورزيديد.»[٣]

آيا باز هم سخن نويسنده درست است كه: «انصار، ابوموسى را آوردند و گفتند: او را برگزين چون ما او را برگزيده ايم و غير از او كسى ديگر را