فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٦٩ -       ٤ ـ طرماح بن حكيم طايى     

او داناترين مردم به ايمان بود و همين طور آگاهترين آنان بود به آنچه كه پيامبر براى ما شرع و تبيان قرار داده است.

او داماد پيامبر و دوست و ياور او بود و مناقب او چراغ راه و روشنگر عقل قرار گرفته است.

دوستداران آل پيامبر او را با اشعار زيادى نشانه رفته اند كه بعضى از آنها ذكر شد، ملاحظه كنيد.

در پايان كسانى كه مى خواهند با زندگى اين شخص بيشتر آشنا شوند به كتاب «الخوارج فى العصر الاموى» تأليف دكتر نايف معروف مراجعه نمايند. او بخش زيادى از اشعار و شرح زندگانى او را، قبل از پيوستنش به خوارج، ذكر كرده است. ملاحظه كنيد.

٤ ـ طرماح بن حكيم (ت١٢٥):

طرماح فرزند حكيم طايى و از خوارج است. جاحظ در كتاب البيان والتبيين او را به عنوان خارجى و از فرقه صفريه معرفى كرده است كه در شام متولد شده و بعداً به كوفه رفته و در آنجا به عنوان معلم مشغول شده است. او در آنجا به خالد بن عبدالله قصرى پيوست. خالد همواره او را گرامى مى داشت و از اشعارش تمجيد مى نمود. طرماح آدم هجو سرايى بوده، با كميت هم عصر و مصاحب بوده است طورى كه هيچگاه از يكديگر جدا نمى شدند. شيخ ما در الذريعة مى گويد كه مرزبانى، كتابى را به نام «اخبار طرماح» و همين طور كتاب ديگرى را به نام «اخبار ابى تمام» نوشته است.[١]