شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٨٩ - خلق الجان من مارج من نار و قوله تعالى فى حق ابليس انه كان من الجن ففسق
|
مال چون مار است و آن جاه اژدها |
سايه مردان زمرد اين دو را |
|
|
ز آن زمرد مار را ديده جهد |
كور گردد مار و رهرو وارهد |
|
|
چون بر اين ره خار بنهاد آن رئيس |
هر كه خست او گفت لعنت بر بليس |
|
|
يعنى اين غم بر من از غدر وى است |
غدر را آن مقتدا سابق پى است |
|
|
بعد از او خود قرن بر قرن آمدند |
جملگان بر سنت او پا زدند |
|
|
هر كه بنهد سنت بد اى فتا |
تا در افتد بعد او خلق از عمى |
|
|
جمع گردد بر وى آن جمله بزه |
كو سرى بوده است و ايشان دم غزه |
|
|
ليك آدم چارق و آن پوستين |
پيش مىآورد كه هستم ز طين |
|
|
چون اياز آن چارقش مورود بود |
لاجرم او عاقبت محمود بود |
|
ب ١٩٥٩- ١٩٤٩ لب لب: جان جان.
|
كه سرى كم كن نه اى تو مستبد |
بلكه شاگرد دلى و مستعد |
|
|
رو بر دل رو كه تو جزو دلى |
هين كه بنده پادشاه عالى |
|
٣٣٤٠- ٣٣٣٩/ ٤ شبيكه: دام. (ابليس خود بينى كرد و در دام افتاد.)
|
بندگى او به از سلطانى است |
كه انا خير دم شيطانى است |
|
٣٣٤١/ ٤ مال و جاه: «المال حية و الجاه اضر منه.»
|
مىنمايد مار اندر چشم مال |
هر دو چشم خويش را نيكو بمال |
|
٢٩٣٠/ ٢ (نگاه كنيد به: ذيل بيت ٢٩٣٠/ ٢) زمرد و مار: نگاه كنيد به: ذيل بيت ٢٥٤٧/ ٣.
يس و خار نهادن: اشارت است به گفته ابليس: «أنا خير منه خلقتني من نار و خلقته من طين.»\* (ص، ٧٦) (چنان كه اگر كسى خارى بر سر راه مردم نهد، هر كه بر آن خار گذرد و آسيب ببيند بر نهنده خار نفرين مىكند، هر كس دچار خود بينى شود ابليس را لعنت مىفرستد.)