شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٦٦ - باز جواب گفتن آن كافر جبرى آن سنى را كه به اسلامش دعوت مىكرد و به ترك اعتقاد جبرش دعوت مىكرد و دراز شدن مناظره از طرفين كه ماده اشكال و جواب را نبرد الا عشق حقيقى كه او را پرواى آن نماند، و ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء

غير اين عقل تو حق را عقل‌هاست‌

كه بد آن تدبير اسباب سماست‌

كه بدين عقل آورى ارزاق را

ز آن دگر مفروش كنى اطباق را

چون ببازى عقل در عشق صمد

عشر امثالت دهد يا هفت صد

آن زنان چون عقل‌ها در باختند

بر رواق عشق يوسف تاختند

عقلشان يك دم ستد ساقى عمر

سير گشتند از خرد باقى عمر

اصل صد يوسف جمال ذو الجلال‌

اى كم از زن شو فداى آن جمال‌

عشق برد بحث را اى جان و بس‌

كو ز گفت و گو شود فرياد رس‌

حيرتى آيد ز عشق آن نطق را

زهره نبود كه كند او ماجرا

كه بترسد گر جوابى وا دهد

گوهرى از لنج او بيرون فتد

لب ببندد سخت او از خير و شر

تا نبايد كز دهان افتد گهر

همچنان كه گفت آن يار رسول‌

چون نبى بر خواندى بر ما فصول‌

آن رسول مجتبى وقت نثار

خواستى از ما حضور و صد وقار

آن چنان كه بر سرت مرغى بود

كز فواتش جان تو لرزان شود

پس نيارى هيچ جنبيدن ز جا

تا نگيرد مرغ خوب تو هوا

دم نيارى زد ببندى سرفه را

تا نبايد كه بپرد آن هما

ور كست شيرين بگويد يا ترش‌

بر لب انگشتى نهى يعنى خمش‌

حيرت آن مرغ است خاموشت كند

بر نهد سر ديگ و پر جوشت كند

سوى آن مرغابيان رو روز چند

تا تو را در آب حيوانى كشند