شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٥٠ - معنى ما شاء الله كان يعنى خواست خواست او و رضا رضاى او جوييد، از خشم ديگران و رد ديگران دل تنگ مباشيد، آن كان اگر چه لفظ ماضى است ليكن در فعل خدا ماضى و مستقبل نباشد كه ليس عند الله صباح و لا مساء

قول بنده ايش شاء الله كان‌

بهر آن نبود كه تنبل كن در آن‌

بلكه تحريض است بر اخلاص و جد

كه در آن خدمت فزون شو مستعد

گر بگويند آن چه مى‌خواهى تو راد

كار كار توست بر حسب مراد

آن گهان تنبل كنى جايز بود

كآنچه خواهى و آن چه گويى آن شود

چون بگويند أيش شاء الله كان‌

حكم حكم اوست مطلق جاودان‌

پس چرا صد مرده اندر ورد او

بر نگردى بندگانه گرد او

گر بگويند آن چه مى‌خواهد وزير

خواست آن اوست اندر دار و گير

گرد او گردان شوى صد مرده زود

تا بريزد بر سرت احسان و جود

يا گريزى از وزير و قصر او؟

اين نباشد جست و جوى نصر او

باز گونه زين سخن كاهل شدى‌

منعكس ادراك و خاطر آمدى‌

امر امر آن فلان خواجه است هين‌

چيست يعنى با جز او كمتر نشين‌

گرد خواجه گرد چون امر آن اوست‌

كو كشد دشمن رهاند جان دوست‌

هر چه او خواهد همان يابى يقين‌

ياوه كم رو خدمت او بر گزين‌

نى‌[١] چو حاكم اوست گرد او مگرد

تا شوى نامه سياه و روى زود

حق بود تأويل كآن گرمت كند

پر اميد و چست و با شرمت كند

ور كند سستت حقيقت اين بدان‌

هست تبديل و نه تأويل است آن‌

اين براى گرم كردن آمده است‌

تا بگيرد نااميدان را دو دست‌