شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥١٩ - تفسير اين آيت كه و إن الدار الآخرة لهي الحيوان لو كانوا يعلمون كه در و ديوار و عرصه آن عالم و آب و كوزه و ميوه و درخت همه زندهاند و سخنگوى و سخن شنو و جهت آن فرمود مصطفى

وقت و حين: از عوارض اين عالم است. (جسم او در اين جهان و روح او برون و فوق آن است.) قرن: قرين، همتا.

ولى الدولتين: كه دولت دنيا و آخرت در اختيار اوست.

امام القبلتين: در اين جهان و آن جهان پيشواست.

چله: يا اربعين در اصطلاح عارفان چهل روز در خلوت نشستن است و رياضت كشيدن و آن را شرطهاست كه در كتاب‌هاى اين طايفه به تفصيل آمده است. از جمله نگاه كنيد به: اوراد الاحباب، ص ٢٩٣، مرصاد العبد، ص ٢٨٢.

غيم: ابر. در اين بيت مقصود حجاب است.

بحران: در اصطلاح پزشكان تغيير ناگهانى است كه براى بيمار پديد آيد و تب او شديد شود.

او ندارد هيچ ...: در مكتب خانه‌هاى قديم هر يك از الفبا را با وصفى به كودك مى‌شناساندند مثلا «ب» يكى به زير دارد، «ت» دو تا به سر دارد ... و براى شناساندن «الف» مى‌گفتند «الف» چيزى ندارد.

٣٣٠٢/ ٢ كسوه: پوشش.

يار ناخوش: كنايت از وصف‌هاى جسمانى.

اهبطوا: فرود آييد. گرفته از قرآن كريم است: و قلنا اهبطوا بعضكم لبعض عدو. (بقره، ٣٦) جهان زنده آن جهان است و اوليا كه آن را شناخته‌اند مشتاق آن. آنان را دو صورت است يكى جسمانى چون ديگر مردمان، كه داراى چشم و گوش و ديگر اندام‌هاست و ديگرى آن كه برون از اين جهان است و در جهان بى‌منتهى است. در آن جهان ولى الدولتين‌اند و امام القبلتين. چون خصلت‌هاى جسمانى را رها كردند، خدايشان اوصاف روحانى بخشيد. از دردى جسم رستند، صاف گشتند و در ديوان شاه نشستند.