شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٩٧ - حكايت ضياء دلق كه سخت دراز بود و برادرش شيخ اسلام تاج بلخ به غايت كوتاه بالا بود و اين شيخ اسلام از برادرش ضيا ننگ داشتى ضيا در آمد به درس او و همه صدور بلخ حاضر به درس او ضيا خدمتى كرد و بگذشت، شيخ اسلام او را نيم قيامى كرد سر سرى، گفت آرى سخت د

پس تو را خود هوش كو يا عقل كو

تا خورى مى اى تو دانش را عدو

روت بس زيباست نيلى هم بكش‌

ضحكه باشد نيل بر روى حبش‌

در تو نورى كى در آمد اى غوى‌

تا تو بى‌هوشى و ظلمت جو شوى‌

سايه در روز است جستن قاعده‌

در شب ابرى تو سايه جو شده‌

گر حلال آمد پى قوت عوام‌

طالبان دوست را آمد حرام‌

عاشقان را باده خون دل بود

چشمشان بر راه و بر منزل بود

در چنين راه بيابان مخوف‌

اين قلاوز خرد با صد كسوف‌

خاك در چشم قلاوزان زنى‌

كاروان را هالك و گمره كنى‌

نان جو حقا حرام است و فسوس‌

نفس را در پيش نه نان سبوس‌

دشمن راه خدا را خوار دار

دزد را منبر منه بر دار دار

دزد را تو دست ببريدن پسند

از بريدن عاجزى دستش ببند

گر نبندى دست او دست تو بست‌

گر تو پايش نشكنى پايت شكست‌

تو عدو را مى دهى و نى شكر

بهر چه؟ گو زهر خند و خاك خور

زد ز غيرت بر سبو سنگ و شكست‌

او سبو انداخت و از زاهد بجست‌

رفت پيش مير و گفتش باده كو

ماجرا را گفت يك يك پيش او