شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٥٧ - در تقرير معنى توكل، حكايت آن زاهد كه توكل را امتحان مىكرد از ميان اسباب و شهر بيرون آمد و از قوارع و رهگذر خلق دور شد و به بن كوهى مهجورى مفقودى در غايت گرسنگى سر بر سر سنگى نهاد و خفت و با خود گفت توكل كردم بر سبب سازى و رزاقى تو و از اسباب منقطع ش

آن يكى زاهد شنود از مصطفى‌

كه يقين آيد به جان رزق از خدا

گر بخواهى ور نخواهى رزق تو

پيش تو آيد دوان از عشق تو

از براى امتحان آن مرد رفت‌

در بيابان نزد كوهى خفت تفت‌

كه ببينم رزق مى‌آيد به من‌

تا قوى گردد مرا در رزق ظن‌

كاروانى راه گم كرد و كشيد

سوى كوه آن ممتحن را خفته ديد

گفت اين مرد اين طرف چون است عور

در بيابان از ره و از شهر دور

اى عجب مرده است يا زنده كه او

مى‌نترسد هيچ از گرگ و عدو

آمدند و دست بر وى مى‌زدند

قاصدا چيزى نگفت آن ارجمند

هم نجنبيد و نجنبانيد سر

وا نكرد از امتحان هم او بصر

پس بگفتند اين ضعيف بى‌مراد

از مجاعت سكته اندر او فتاد

نان بياوردند و در ديگى طعام‌

تا بريزندش به حلقوم و به كام‌

پس به قاصد مرد دندان سخت كرد

تا ببيند صدق آن ميعاد، مرد

رحمشان آمد كه اين بس بى‌نواست‌

وز مجاعت هالك مرگ و فناست‌

كارد آوردند قوم اشتافتند

بسته دندان‌هاش را بشكافتند

ريختند اندر دهانش شوربا

مى‌فشردند اندر او نان پاره‌ها

گفت اى دل گر چه خود تن مى‌زنى‌

راز مى‌دانى و نازى مى‌كنى‌

گفت دل دانم و قاصد مى‌كنم‌

رازق الله است بر جان و تنم‌