شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٣ - سبب رجوع كردن آن مهمان به خانه مصطفى

اگر خواهان رونق و شكوفايى هستى بايد دل را بسوزانى و ديده را بگريانى.) عرض: آن چه وابسته جسم است، از ستبرى و شادابى و جز آن.

چشم گريان: اشك ريز در حال دعا:

٨١٨/ ١ نان: كنايت از نعمت‌هاى دنياوى كه جسم را پرورش مى‌دهد.

آب: آبرو، رونق.

اقْرِضُوا اللَّه: وَ أَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً.\* (مزمل، ٢٠) لَا عَيْنٌ رَأَتْ: ديده‌اى نديده است.

٣٤٠٥/ ٣ يُطَهِّركم: انقروى و به پيروى از او نيكلسون آن را اشارت به آيه ٣٣ سوره احزاب گرفته‌اند. ليكن آن آيه در شأن اهل بيت است. آن چه به مقام مناسب مى‌نمايد آيه ١١ سوره انفال است: وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ. به مناسبت گريه مرد مهمان و مؤثر شدن آن گريه در هدايت يافتن او سخن را بدين جا مى‌كشاند كه آن چه بر درگاه خدا رونق دارد تن ضعيف و دل شكسته است و گريه و سوز را بر درگاه حضرت حق به باران و سوز آفتاب همانند مى‌كند، كه اين دو مايه رشد و رونق رستنى‌هاست. پس آدمى بايد به دل بسوزد و به ديده اشك ريزد تا رحمت حق را به سوى خود كشاند. تن را در راه طاعت بكاهد تا كاستن آن نعمت جاويد آخرت را آماده سازد. اگر آدمى از قيد تن برهد پاكى جان مى‌يابد و اين پاكى را بايد با اشك ديده به دست آورد.