شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٧٦ - قصه اياز و حجره داشتن او جهت چارق و پوستين و گمان آمدن، خواجه تاشانش را كه او را در آن حجره دفينه است به سبب محكمى در و گرانى قفل

هر چه محبوبم كند من كرده‌ام‌

او منم من او چه گر در پرده‌ام‌

باز گفتى دور از آن خو و خصال‌

اين چنين تخليط ژاژ است و خيال‌

از اياز اين خود محال است و بعيد

كو يكى درياست قعرش ناپديد

هفت دريا اندر او يك قطره‌اى‌

جمله هستى ز موجش چكره‌اى‌

جمله پاكى‌ها از آن دريا برند

قطره‌هايش يك به يك ميناگرند

شاه شاهان است بلكه شاه ساز

وز براى چشم بد نامش اياز

چشم‌هاى نيك هم بر وى بد است‌

از ره غيرت كه حسنش بى‌حد است‌

يك دهان خواهم به پهناى فلك‌

تا بگويم وصف آن رشك ملك‌

ور دهان يابم چنين و صد چنين‌

تنگ آيد در فغان اين حنين‌

اين قدر گر هم نگويم اى سند

شيشه دل از ضعيفى بشكند

شيشه دل را چو نازك ديده‌ام‌

بهر تسكين بس قبا بدريده‌ام‌

من سر هر ماه سه روز اى صنم‌

بى‌گمان بايد كه ديوانه شوم‌

هين كه امروز اول سه روزه است‌

روز پيروز است نه پيروزه است‌

هر دلى كاندر غم شه مى‌بود

دم به دم او را سر مه مى‌بود

قصه محمود و اوصاف اياز

چون شدم ديوانه رفت اكنون ز ساز

رو كه بى يسمع و بى‌يبصر توى‌

سر توى چه جاى صاحب سر توى‌

چون شدى من كان لله از وله‌

من تو را باشم كه كان الله له‌