ترجمه تحرير الوسيلة (جامعه مدرسین) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٥٨٧ - مسأله ١٠ - اطلاق شركت اقتضا دارد كه سود و زيان بر هر دو شريك به نسبت مالشان تقسيم شود
معلوم نباشد احتياط مصالحه است.
(١)
مسأله ٧- در عقد شركت عنانى، شرط است كه سرمايه هر دو شريك ممزوج باشد
بطورى كه امتياز را بر طرف كند، (چه) قبل از عقد (باشد) يا بعد از آن، چه هر دو مال نقد باشد يا جنس.
(و چه) با آن امتزاج شركت حاصل شود مانند مايعات، يا نه، مثل درهمها و دينارها، مثلى باشند يا قيمى.
و در جنسهاى مختلفى كه امتزاجى كه بر طرف كننده امتيازات، در آنها جارى نمىشود، حتما بايد بنابر احتياط، به يكى از اسباب شركت متوسل شوند، و اگر مال مشترك باشد مانند ارث، واقع ساختن عقد بر آن جائز است، و فائدهاش در مثل. آن اذن به تجارت (با آن) است.
(٢)
مسأله ٨- نه خود عقد شركت و نه اطلاق آن اقتضا نمىكند كه تصرف هر كدام از دو شريك در مال ديگرى در قالب كسب كردن با آن جائز باشد
، مگر اين كه قرينه حاليه يا مقاليّهاى بر آن دلالت كند، مثل اين كه شركت (در مال) حاصل باشد مانند ارثيّه، و سپس عقد را واقع سازند؛ و در صورتى كه چنين دلالتى نباشد بايد صاحب مال، اذن بدهد. و از اذن او در اطلاق و تقييد، تبعيّت شود، و هرگاه شرط كنند كه كار از يكى از آنها يا از هر دو با هم باشد بايد همان پيروى گردد.
اين از جهت عامل. و امّا از حيث عمل و كسب، پس اگر اذن مطلق باشد، مطلق كسب كه مصلحت را در آن مىبيند، مانند عامل در مضاربه، جائز است؛ و اگر (در كسب) جهت خاصّى را معيّن كنند مانند فروش گوسفند يا گندم و جو، و خريد آنها، يا بزازى يا غير آن، بايد به آن اكتفا شود و به غير آن تعدّى نشود.
(٣)
مسأله ٩- از آنجايى كه هر كدام از دو شريك مانند وكيل و عامل از ناحيه ديگرى است
پس اگر در مطلق كسب يا كسب خاصّى، عقد شركتى بستند، بايد (در مورد آن) به متعارف اكتفاء شود. پس فروش به صورت نسيه و مال را به سفر بردن جائز نيست مگر اين كه متعارف باشد. و موارد در اينها مختلف است، و مگر با اذن خاص (كه اگر باشد جائز است) و براى هر كدام از آنها آنچه از حيث جنس خريدارى شده و فروشنده و خريدار و مانند آن متعارف است جائز است.
ولى اگر چيزى را تعيين كنند، مخالفت با آن برايشان جائز نيست مگر با اذن شريك؛ و اگر از آنچه تعيين كردهاند، يا از متعارف، تجاوز نمايند، ضامن خسارت و تلف مىباشد.
(٤)
مسأله ١٠- اطلاق شركت اقتضا دارد كه سود و زيان بر هر دو شريك به نسبت مالشان تقسيم شود
، پس اگر مالها مساوى باشند در نفع و ضرر مساوى مىباشند، وگرنه به حسب تفاوت مالشان متفاوت مىشوند.