منعقد مى‌شود ليكن حجة الاسلام مقدم مى‌شود؛ و اگر استطاعت از بين رفت حج نذرى بر او واجب است و اگر هر دو را ترك كند بعيد نيست كه كفاره واجب باشد. و اگر وقتى كه مستطيع نبود نذر كند حجى انجام دهد سپس مستطيع شود حجة الاسلام مقدم مى‌شود و لو اينكه وقت نذرش ضيق باشد. و همچنين است اگر نذر كند كه آن حج را فورا ففورا (كه هر زمان انجام نداد و بعد از آن بازهم فورا) انجام دهد حجة الاسلام مقدم است و حج نذرى را در سال آينده بجا آورد. و اگر حجّى را بدون قيد (كه حجة الاسلام نباشد) نذر نمايد و مستطيع باشد يا بعد از آن استطاعت پيدا شود و انصرافى (به غير حجة الاسلام) نباشد، اقرب آن است كه با قصد هر دوى آنها يك حج از آنها كفايت مى‌كند ليكن با اين حال در صورتى كه قصد نكرده باشد كه نذرش حجة الاسلام را شامل شود احتياط ترك نشود كه هر كدام را مستقلا بجا آورد بطورى كه حجة الاسلام مقدم باشد.

(١)

مسأله ٧- بجا آوردن حج مستحبى قبل از حج نذرى موسّع جايز است‌

و اگر در مورد نذر مضيّق مخالفت كند و (در زمان او)، حج مستحبى بجا آورد صحيح است و كفاره بر او واجب است.

(٢)

مسأله ٨- اگر بداند كه حجى به عهده ميّت است و معلوم نباشد كه حجة الاسلام است يا حج نذرى؟

قضاى آن به نيابت از ميّت بدون آنكه تعيين شود واجب است و كفاره‌اى بر ميّت نيست، و اگر آنچه بر ميّت واجب است مردّد باشد ميان حجى كه با نذر واجب شده يا با قسم (و در هر دو صورت) همراه كفّاره (باشد)؟ كفاره هم واجب است و اكتفاء بر اطعام ده مسكين (كفاره مخالفت قسم) كفايت مى‌كند، ولى احتياط (اطعام) شصت (مسكين) است. (كفاره نذر).

(٣)

مسأله ٩- اگر نذر كند كه پياده به حج برود، حتى در جايى كه سوار شدن افضل است منعقد مى‌گردد.

و اگر نذر كند كه سواره حج كند منعقد مى‌شود و واجب مى‌گردد حتى اگر نذر كند در موردى (هم) كه پياده رفتن افضل است و همچنين است اگر نذر كند كه قسمتى از راه حج را پياده برود. و همچنين است اگر نذر كند كه پا برهنه حج كند، و در انعقاد اين نذر شرط است كه توانايى داشته باشد و به وسيله پياده‌روى و پا برهنگى ضررى به او نرسد و در حرج نيفتد پس اگر از اوّل، يكى از آنها (ناتوانى و ضرر و حرج) باشد نذر منعقد نمى‌شود و اگر در اثناى راه پيدا شود وجوب آن ساقط مى‌شود، و مبدأ پياده يا پا برهنه رفتن تابع تعيين و قصد ناذر است و لو اينكه از راه انصراف مشخص گردد، و آخر پياده روى يا پا برهنه رفتن در صورتى كه تعيين نكرده باشد، رمى جمرات است.

(٤)

مسأله ١٠- براى كسى كه حج را پياده نذر كرده يا پياده روى در حجّش را نذر نموده باشد

، جايز نيست كه سواره بر دريا و مانند آن شود، و اگر به علت مانعى كه در بقيه راهها است ناچار باشد كه در دريا و مانند آن سوار شود وجوب پياده‌روى ساقط مى‌گردد، و اگر از اول چنين (ناچار) باشد نذرش منعقد نمى‌شود و اگر در راه حج نهر يا شطّى باشد كه عبور از آن جز با مركب ممكن نباشد واجب است كه بنابر اقوى در آن بايستد.