وسيله ناخن گرفتن مثل قيچى و چاقو و مانند اينها فرقى نيست و احتياط آن است كه ناخن را و لو با دندان و مانند آن نگيرد بلكه احتياط آن است كه ناخن دست زيادى يا انگشت زيادى را (هم) نگيرد اگر چه در صورتى كه زيادى بودن آنها معلوم باشد، بعيد نيست كه گرفتن ناخن آنها جايز باشد.

(١)

مسأله ٤١- كفاره هر ناخنى از دست يا پا مادامى‌كه در هر كدام از آنها به ده نرسيده است‌

يك مد طعام مى‌باشد پس اگر نه ناخن پا و نه‌تاى دست را بگيرد بايد براى هر يك از آنها يك مد طعام بدهد.

(٢)

مسأله ٤٢- كفاره گرفتن تمام ناخنهاى دست يك گوسفند است‌

، و كفاره گرفتن تمام ناخنهاى پا (هم) يك گوسفند است، ولى اگر ناخنهاى پا و دست را در يك نشست بگيرد (كفّاره) براى همه آنها يك گوسفند است، مگر اينكه ميان گرفتن اوّلى (تمام ناخنهاى دست) و گرفتن دوّمى (تمام ناخنهاى پا) كفّاره بدهد كه در اين صورت دو گوسفند بر او (واجب) است و اگر تمام ناخنهاى يكى از آنها (مثلا دستها) و بعضى از ناخنهاى ديگرى (مثلا پا) را بگيرد، براى گرفتن تمام ناخنهاى (مثلا دست) يك گوسفند و براى بعضى از ناخنها (ى پا) براى هر ناخنى، يك مدّ طعام (واجب) است و اگر تمام ناخنهاى يكى از آنها (مثلا دست) را در يك يا دو نشست و تمام ناخنهاى ديگرى (مثلا پا) را در يك يا دو نشست ديگر بگيرد بر او دو گوسفند (واجب) است و اگر تمام ناخنهاى دستش را در نشست‌هاى متعددى بگيرد بر او يك گوسفند (واجب) است؛ و همچنين است در گرفتن ناخن پا.

(٣)

مسأله ٤٣- اگر ناخنهاى دست يا پايش كمتر از ده باشد

و همه را بگيرد (بايد) براى هر يك ناخن يك مد (طعام واجب) است و احتياط قربانى نمودن يك گوسفند است. و اگر بيشتر از ده ناخن باشد و همه را بگيرد بر او يك گوسفند (واجب) است. و بنابر احتياط همچنين است اگر تمام ناخنهاى اصليش را بگيرد. و اگر بعضى از ناخنهاى اصلى و بعضى از ناخنهاى زيادى را بگيرد براى هر يك از ناخنهاى اصلى يك مد (طعام، واجب) است و بهتر و احوط آن است كه براى هر يك از ناخنهاى زيادى (هم) يك مد طعام كفاره بدهد.

(٤)

مسأله ٤٤- اگر به گرفتن تمام ناخنهايش يا بعضى از آنها ناچار گردد

، گرفتن آن جايز است و احتياطا كفاره را به نحوى كه ذكر شد اداء نمايد.

(٥)

بيست و دوّم: كندن دندان است و لو اينكه بنابر احتياط خون نيايد

؛ و كفاره‌اش بنابر احتياط يك گوسفند است.

(٦)

بيست و سوّم: كندن درخت و گياهى كه در حرم روئيده‌اند و بريدن آنها

؛ و مواردى از آن استثناء شده است اوّل: آنچه كه در خانه و منزلش بعد از آنكه خانه و منزل او گرديده، برويد، كه اگر خودش آنها را كاشته باشد كندن و بريدن آنها جايز است و اگر خودش درخت را