و بايد بر سنگها عنوان «حصى» صدق كند پس با ماسه و با سنگ درشت و خزف و مانند اينها جايز نيست، و در اين سنگها شرط است كه از حرم باشند؛ بنابراين سنگى كه از خارج حرم است كافى نيست. و (بايد) بكر باشند كه و لو در سالهاى قبل با آنها رمى نكرده باشند، و (بايد) مباح باشند؛ بنابراين با سنگ غصبى و سنگى كه ديگرى آن را حيازت كرده بدون اذن او جايز نيست. و مستحب است كه از مشعر باشند.

(٢)

مسأله ١- وقت رمى از طلوع آفتاب روز عيد تا غروب آن روز است‌

و اگر فراموش كرد تا روز سيزدهم جايز است و اگر تا بعد از سيزدهم يادش نيامد احتياط آن است كه در سال آينده و لو اينكه نايب بگيرد رمى كند.

(٣)

مسأله ٢- در رمى جمرات چند چيز واجب است:

اوّل: نيّت خالص براى خداى متعال مانند بقيه عبادات، دوّم: افكندن آنها است بطورى كه رمى و سنگ‌اندازى ناميده شود، بنابراين اگر با دستش آنها را روى جمره قرار دهد كفايت نمى‌كند. سوم: اينكه افكندن با دست باشد، پس اگر با پا بيندازد كافى نيست، و احتياط آن است كه با وسيله‌اى پرتاب نشود مانند «فلاخن» اگر چه بعيد نيست كه جايز باشد. چهارم: رسيدن سنگها به جمره، پس سنگهايى كه به جمرات نرسد حساب نمى‌شود. پنجم: رسيدن آن به جمره به واسطه پرتاب او باشد بنابراين اگر انداختن ناقص باشد (كه به جمره نمى‌رسد) و حركت ديگرى از حيوان يا انسان آن را كامل كند (و موجب رسيدن آن سنگ به جمره شود) كفايت نمى‌كند، ولى اگر رمى كند و به سنگى يا مانند آن بخورد (كمانه كند) و از آنجا بلند شود و به جمره بخورد صحيح است. ششم: آنكه شماره‌اش هفت (سنگ) باشد. هفتم: آنكه سنگها دنبال يكديگر باشند پس اگر يك‌دفعه آنها را بزند يك سنگ حساب مى‌شود، و لو اينكه پى‌درپى به جمره بخورند، كما اينكه اگر آنها را پى‌درپى بزند اگر چه يك‌دفعه برسند صحيح است.

(٤)

مسأله ٣- اگر شك كند كه آيا اين سنگها قبلا بكار گرفته شده‌اند يا نه؟

جايز است با آنها رمى نمايد، و اگر احتمال دهد كه آنها از غير حرمند و از بيرون آورده شده‌اند، اعتناء نكند، و اگر شك كند كه به آنها «حصى» گفته مى‌شود يا نه؟ نمى‌تواند به آنها اكتفا كند، و اگر در عدد زدن سنگها شك نمايد بايد به قدرى رمى كند كه يقين به هفت پيدا كند. و همچنين است اگر شك كند كه سنگها به جمره رسيده يا نه؟ واجب است رمى كند تا يقين به رسيدن به جمره پيدا كند و گمان در آنچه كه ذكر شد در حكم شك است، و اگر بعد از قربانى كردن يا سر تراشيدن در اصل رمى جمره يا در عدد آن شك نمايد اعتناء نمى‌كند، و اگر قبل از قربانى و حلق، بعد از برگشتن از رمى در عدد آن شك كند پس اگر شك در نقيصه داشته باشد احتياط آن‌