و اگر در صحت عمل نايب شك نمايد، اعتناء نمى‌كند؛ و اگر شك كند كه آيا نايب قربانى كرده يا نه؟ لازم است علم پيدا كند كه ذبح كرده است، و گمان كافى نيست، و اگر نايب بر خلاف آنچه شرع مقدس در اوصاف و در ذبح معيّن كرده عمل نمايد پس اگر مى‌دانسته و عمدا چنين كرده ضامن است، و اعاده واجب است، و اگر نمى‌دانسته يا از روى فراموشى و بدون عمد چنين كرده، چنانچه براى كارش مزدى دريافت نموده بازهم ضامن است، و اگر تبرّعا اقدام كرده معلوم نيست كه ضامن باشد، و در هر دو فرض مسأله واجب است اعاده شود.

(٢)

مسأله ١٣- مستحب است كه قربانى سه قسمت شود

، يك سوم آن را خودش بخورد، و يك سومش را صدقه بدهد، و يك سومش را هديه نمايد؛ و احتياط آن است كه چيزى از آن بخورد اگر چه واجب نيست.

(٣)

مسأله ١٤- اگر توانايى بر قربانى نداشته باشد

، به اينكه نه قربانى داشته باشد و نه قيمت آن را واجب است بجاى آن سه روز روزه در حج و هفت روز روزه بعد از مراجعت از حج بگيرد.

(٤)

مسأله ١٥- اگر بدون مشقت و سختى بتواند قرض بگيرد و مقابل قرض را داشته باشد

، يعنى چيزى داشته باشد كه در سر رسيد اداى دين، آن را بپردازد واجب است قرض كند و قربانى نمايد، و اگر بيش از نيازش از توشه‌هاى مسافرت نزدش باشد و بدون مشقت بتواند آن را بفروشد واجب است كه براى تهيه قربانى آن را بفروشد، و واجب نيست لباسهايش را بفروشد هر طورى كه باشد، و اگر لباس اضافه‌اش را بفروشد واجب است كه قربانى بخرد، و احتياط آن است كه علاوه بر آن روزه بگيرد.

(٥)

مسأله ١٦- واجب نيست كه براى تهيّه قربانى، كاسبى كند

، و اگر كسب كرد و قيمت قربانى را تهيّه كرد واجب است كه قربانى بخرد.

(٦)

مسأله ١٧- واجب است كه سه روز روزه را در ماه ذيحجه قرار دهد

، و احتياط واجب آن است كه از روز هفتم تا نهم را روزه بگيرد، و جلوتر نيندازد و واجب است اين روزه‌ها پى‌درپى باشد و شرط است كه اين روزه بعد از احرام براى عمره باشد، و قبل از آن جايز نيست، و اگر نتواند كه روز هفتم را روزه بگيرد روز هشتم و نهم را روزه مى‌گيرد و روز سوم را تأخير بيندازد تا پس از آنكه از منى برگردد و احتياط آن است كه (اين روز سوّم) بعد از ايّام تشريق يعنى يازدهم و دوازدهم و سيزدهم باشد.

(٧)

مسأله ١٨- روزه سه روز جايز نيست كه در ايام تشريق در منى باشد

، بلكه روزه گرفتن در