مسأله ١١- اگر سكوت علماى دين و رؤساى مذهب (اعلى اللّه كلمتهم) موجب سوء ظنّ به ايشان و هتك آنان و نسبت دادنشان به چيزى كه صحيح نيست و نسبت دادن به آنها جايز نيست بشود

، مانند اينكه نعوذ باللّه اعوان ظلمه بحساب آيند، بر آنها واجب است براى برطرف كردن ننگ از ساحت مقدسشان، انكار نمايند، و لو اينكه در رفع ظلم اثر نكند.

(٢)

مسأله ١٢- اگر ورود بعضى از علماء مثلا در بعضى از پستهاى دولت موجب اقامه واجب يا واجبات، يا موجب ريشه كن كردن منكر يا منكراتى شود

، و محذور مهمترى مانند هتك حيثيّت علم و علماء و تضعيف اعتقادات مردم ضعيف نداشته باشد، (وارد شدن در اين پستها) بطور كفايى واجب است. مگر آنكه چنين چيزى بجز براى بعضى از افراد مشخص كه داراى خصوصيات خاصى است، ممكن نباشد، كه (در اين صورت) بر چنين فردى مشخصا واجب است.

(٣)

مسأله ١٣- براى طلاب علوم دينى داخل شدن در مؤسساتى كه دولت، آنها را به نام مؤسسه دينى درست كرده [جايز نيست‌]

، مانند مدارس قديمى كه دولت آنها را در اختيار گرفته، و براى طلاب آنها، از اوقاف مستمرّى مى‌دهد، جايز نيست، و گرفتن مستمرّى آنها جايز نمى‌باشد؛ چه از صندوق مشترك (مثلا خزانه‌دارى كل) باشد يا از موقوفه خود مدرسه يا از غير آنها (و اين) بخاطر مفسده بزرگى (است) كه از آن بر اسلام ترس است.

(٤)

مسأله ١٤- براى علماء و ائمه جماعات جايز نيست كه از طرف دولت، متصدّى مدرسه‌اى از مدارس دينى شوند

، چه براى آنان و طلاب آن از صندوق مشترك مستمرى بدهد يا از موقوفات خود مدرسه يا غير آنها (و اين) بخاطر مفسده بزرگى (است) كه براى حوزه‌هايى دينى و علمى در آينده نزديك هست.

(٥)

مسأله ١٥- براى طلاب علوم دينى وارد شدن در مدارس دينى كه بعضى از افرادى كه لباس علم و دين را پوشيده‌اند و از طرف دولت ظالم، يا به اشاره حكومت، متصدى آنها مى‌باشند، جايز نيست‌

؛ چه برنامه (اين مدارس) از حكومت باشد يا از متصدى، و دينى باشد (و اين) بخاطر مفسده بزرگى (است) كه براى اسلام و حوزه‌هاى دينى در آينده هست؛ (و العياذ باللّه و پناه بر خدا).

(٦)

مسأله ١٦- اگر قرائنى باشد كه تأسيس يك مؤسسه دينى و يا پرداختن هزينه آن و لو با چند واسطه از طرف دولت ظالم است‌

، تصدّى آن براى عالم جايز نيست، و براى طلاب علوم نه داخل شدن در آن جايز است و نه گرفتن مستمرى آن؛ بلكه اگر احتمال مورد اعتناء (و عقلايى) داده شود (كه آن مؤسسه چنين است) لازم است از آن اجتناب شود؛ زيرا مورد احتمال از مواردى‌