دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٠٥ - ١/ ٩ روى گردانندگان از بيعت با امام
١٣١٦. تاريخ الطبرى به نقل از عبداللّه بن حسن: آنگاه كه عثمان كشته شد، انصار با على ٧ بيعت كردند، جز تعدادى اندك، مانند: حسّان بن ثابت، كعب بن مالك، مسلمة بن مخلّد، ابوسعيد خُدرى، محمّد بن مسلمه، نعمان بن بشير، زيد بن ثابت، رافع بن خديج، فضالة بن عبيد و كعب بن عجره. اينان، عثمانى (پيروان عثمان) بودند.
سپس مردى به عبداللّه بن حسن گفت: چگونه اينان از بيعت على ٧ سر باز زدند، با آنكه عثمانى بودند؟
پاسخ داد: امّا حَسّان، شاعر است و بىتفاوت كه چه مىكند؛ و امّا زيد بن ثابت، پس عثمان او را سرپرست ديوان و بيت المال نمود. هنگامى كه عثمان محاصره شد، او گفت: اى گروه انصار! ياوران خداوند باشيد ....
[اين سخن را] دو بار تكرار كرد. ابو ايّوب در پاسخش گفت: تو او را يارى نمىكنى، مگر بدان جهت كه نخلهاى بىشمار، در اختيارت گذارد.
و امّا كعب بن مالك، پس عثمان او را در گردآورى زكات منطقه مُزينه به كار گرفت و آنچه را از مردم آن منطقه گرفته بود، به وى بخشيد.
١٣١٧. وقعة صفّين به نقل از عمر بن سعد: عبداللّه بن عمر، سعد بن ابى وقّاص و مغيرة بن شعبه، با عدّهاى كه آنان را همراهى مىكردند، و همگى از على ٧ كناره گرفته بودند، بر وى وارد شدند و درخواست كردند كه سهم آنان را بپردازد (اينان، كسانى بودند كه از رفتن به جنگ صفين و جمل، سر باز زدند). على ٧ به آنان فرمود: «چه چيزى شما را به كنارهگيرى از من، واداشت؟».
گفتند: عثمان كشته شد و نمىدانيم خونش به حق ريخته شد يا نه؟ او حوادثى پديد آورد و شما او را توبه داديد و او هم توبه كرد. آنگاه به هنگام كشته شدن، در كشتن او داخل شديد. نمىدانيم در اين كار، درست عمل كرديد يا به خطا رفتيد، با آنكه اى اميرمؤمنان! از برترى، سابقه [ات در اسلام] و هجرت تو آگاهيم.
آنگاه على ٧ فرمود: «آيا نمىدانيد كه خداوند عز و جل شما را فرمان داد كه امر به معروف كنيد و از منكر، نهى كنيد و فرمود: «اگر دو طايفه از مؤمنان با هم بجنگند، ميان آن دو راى اصلاح دهيد، و اگر [باز] يكى از آن دو بر ديگرى تعدّى كرد، با آن [طايفهاى] كه تعدّى مىكند، بجنگيد تا به فرمان خدا باز گردد؟»».