دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٩٧ - ١/ ٩ روى گردانندگان از بيعت با امام

داشته باشد؛ پيشوايى باشد هدايتگر كه از ستمش هراس نباشد، و دانشمندى كه از نادانى‌اش واهمه‌اى نباشد؟

ر. ك: ج ٨ ص ٤٩١ (حذيفة بن يمان) و ص ٤٩٧ (خزيمة بن ثابت انصارى).

ج ٩ ص ١١٥ (احمد بن حنبل).

١/ ٩

روى گردانندگان از بيعت با امام‌

بيعت با على ٧ فراگير بود. در اين پيمان شكوهمند، تمام مهاجران و انصار و همه كسانى كه در آن روز در مدينه بودند، شركت جستند و از سرِ اختيار و با آزادى بيعت كردند. پس از آن، مردم مكّه، كوفه و حجاز نيز بيعت كردند.

امام على ٧، صراحتاً بيعت خود را عام و فراگير دانسته است، همان گونه كه بسيارى از مصادر تاريخى، بر اجتماع مهاجران و انصار، براى بيعت با امام، تصريح كرده‌اند. دربرخى از منابع تاريخى، گزارش‌هايى آمده‌است كه نشان مى‌دهد كسانى چون: عبداللّه بن عمر، سعد بن ابى وقّاص، محمّد بن مسلمه، اسامة بن زيد، حسّان بن ثابت، كعب بن مالك، عبداللّه بن سلّام، مروان بن حكم، سعيد بن عاص و وليد بن عقبه، از بيعت با على ٧ تن زده‌اند. درباره روى برگرداندن اينان از بيعت با امام، دو نظر وجود دارد:

يكى اين‌كه آنان واقعاً با بيعت با امام، مخالف بودند و بيعت نكردند.