دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٨ - ٤ انضباط ادارى

٣. قانون‌گرايى‌

قانون، رشته استوار پيوندآفرين لايه‌هاى مختلف جامعه است. سخن از بى‌قانونى نيست كه جامعه‌اى چنين، جنگل است، نه جامعه انسانى. سخن از جايگاه قانون است و چگونگى نگاه حاكمان و مردمان به آن. حرمت قانون، در نگاه امام على ٧ بى‌بديل است. اين حقيقت والا را از متون بسيارى كه در دانش‌نامه امير المؤمنين نيز آمده و تعامل امام ٧ را با مردم در مسائل مالى، اجراى حدود، داورى‌ها و. .. گزارش كرده است، مى‌توان دريافت. تأمّل در اين مجموعه، نشان مى‌دهد كه در نگاه على ٧، هيچ كس فراتر از قانون نيست، و هيچ‌كس و هيچ مقامى نمى‌تواند مانع اجراى قانون الهى گردد. موضع على ٧، به روشنى، نشان‌دهنده آن است كه او خود را در برابر قانون، صاحب اختيار نمى‌داند.[١] چنين بود كه سازشكارى را برنمى‌تابيد و با «مداهنه» در سياست، مبارزه مى‌كرد و با باطل‌گرايى و حق‌نمايى و سازشكارى و توجيه‌ها و تأويل‌ها كه سرفصل سياست اموى بود، به شدّتْ مخالفت مى‌كرد.

٤. انضباط ادارى‌

نظم در امور و انضباط در رفتار، سفارش مكرّر و مؤكّد امام على ٧ است. اين آموزه بدان حد مهم است كه امام، در بستر شهادت كه طبيعى است در آن هنگامه، مهم‌ترين و ضرورى‌ترين و كارآمدترين سفارش‌هاى خويش را فرموده باشد، بر نظم در امورْ تأكيد مى‌كند.[٢] او از جمله اهداف بلند نزول كتاب الهى را ايجاد نظم در زندگى و انضباط در عمل مى‌داند:

[١]. ر. ك: ج ٤ ص ١٢ ح ١٣٦٤.

[٢]. ر. ك: ج ٤ ص ١٨ ح ١٣٧٧.