دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧٥ - نگاهى به دو ديدگاه

شده و آمده است:

عبد اللّه بن سبا، كسى است كه به كفر باز گشت و اظهار غلو كرد.[١]

٥. در كتاب الغيبةى طوسى، به مناسبت طرح ديدگاه اعتقاد به امام زمان ٧ و جريان‌هايى كه مخالف اين ديدگاه هستند، آمده است:

آيا با جماعت، مخالفت نكرد ...؟ و در ميان آنان، كسانى از سبائيان‌اند كه مى‌گويند: او، على ٧ است و نمرده است ....[٢]

٦. در كتاب المحبّر، تأليف محمّد بن حبيب نَسّابه (م ٢٤٥ ق)، در باب «أبناء الحبشيّات (مردان عربى كه مادر حبشى داشتند)» آمده است:

... و عبد اللّه بن سبا، رهبر سبائيان.[٣]

٧. ابن قُتَيبه (م ٢٧٦ ق) در كتاب المعارف مى‌گويد:

سبائيان از رافضه‌اند و به عبد اللّه بن سبا منسوب اند و او نخستين رافضى است كه كفر ورزيد و گفت: «على، پروردگار جهانيان است». على ٧ نيز او و يارانش را سوزاند.[٤]

٨. اعشى همْدان، كه در سال ٨٣ هجرى توسط حَجّاج به قتل رسيد، درباره مختار و صندلى او كه ادّعا مى‌كرد امام على ٧ روى آن مى‌نشسته است و آن را مقدّس مى‌دانست مى‌گويد:

گواهى مى‌دهم كه سبايى هستيد و من شما را مى‌شناسم، اى سپاهيان شرك![٥]

كسان ديگرى همچون: سعد بن‌عبد اللّه اشعرى (م ٣٠١ ق) در كتاب المقالات‌

[١]. رجال الطوسى: ج ٧٥ ش ٧١٨.

[٢]. الغيبة، طوسى: ص ١٩٢ ح ١٥٤.

[٣]. المحبّر: ص ٣٠٨.

[٤]. المعارف، ابن قتيبه: ص ٦٢٢.

[٥]. البداية و النهاية: ج ٨ ص ٢٧٩.