دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦٠ - جبلة بن عمرو انصارى

شمرده‌اند. وى از ياران باوفاى على ٧ است و برخى او را از صحابيان پيامبر خدا نيز مى‌دانند؛ چون درباره وى از پيامبر خدا گزارش كرده‌اند كه:

مَن سَرَّهُ أن يَنظُرَ إلى رَجُلٍ يَسبِقُهُ بَعضُ أعضائِهِ إلَى الجَنَّةِ؛ فَليَنظُر إلى زَيدِ بنِ صوحانَ.

هر كس دوست دارد كه مردى را ببيند كه برخى از اعضايش پيش‌تر به سوى بهشت مى‌رود، به زيد بن صوحان بنگرد.[١]

زيد را از عُظَما، زُهّاد و ابدال شمرده‌اند.[٢]

عمر بن خطّاب، او را بسيار مى‌نواخت و گرامى مى‌داشت؛ امّا عثمان، او را به شام تبعيد مى‌كند.

زيد در جنگ جمل، شهد شهادت نوشيد و امام على ٧ خطاب به او گفت:

تو كم‌هزينه و پركمك بودى.

جَبَلة بن عمرو انصارى‌

او را از فقيهان و چهره‌هاى برجسته صحابيان بر شمرده‌اند[٣] كه در جنگ احد شركت داشته است.[٤] او از اين كه عثمان، رازدارانى زشت‌خوى و بد انديش (بطانة سوء) بر گرفته است، بدو سخت اعتراض مى‌كند و عبارتش بر ضدّ عثمان، بسى تند و از سر سوز است:

اى پير خِرِفت! به خدا سوگند، تو را مى‌كشم و بر شتر جوانِ گرى مى‌نشانم و به سوى آتش سوزان مى‌برم.[٥]

[١]. مسند أبى يعلى: ج ١ ص ٢٦٧ ح ٥٠٧.

[٢]. تاريخ بغداد: ج ٨ ص ٤٣٩ ش ٤٥٤٩.

[٣]. اسد الغابة: ج ١ ص ٥١١ ش ٦٨٦؛ رجال الطوسى: ص ٥٩ ش ٥٠١.

[٤]. الإصابة: ج ١ ص ٥٦٦ ش ١٠٨٣.

[٥]. البداية و النهاية: ج ٧ ش ١٧٦.