دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٣٥ - ٥/ ١٨ هنگامه كشتن عثمان

و گفته مى‌شود: خوراك شير شدن، بهتر از دريده شدن به وسيله روباه است. پس به سوى من رو كن؛ چه با من باشى و چه بر ضدّ من.

پس اگر خورده شدنى‌ام، تو بهترين خورنده‌اى‌

وگرنه، مرا تا تكّه تكّه نشده‌ام، درياب».

١٢٥٩. امام على ٧‌ خطاب به عبد اللّه بن عبّاس، هنگامى كه نامه‌اى از عثمانِ در محاصره‌افتاده براى او آورد و [عثمان‌] در آن [نامه‌] خواسته بود كه على ٧ به مِلكش در يَنبُع برود تا مردم، نام او را براى خلافت، كم‌تر بر زبان آورند. او پيش‌تر نيز از امام ٧ چنين خواسته بود: اى ابن عبّاس! عثمان، جز اين نمى‌خواهد كه مرا چون شترِ آبكش كُنَد كه با دلوى بزرگ، پيش آيم و پس روم. به سويم فرستاد كه بيرون روم و سپس فرستاد كه باز آيم و اكنون فرستاده تا بيرون روم. به خدا سوگند، آن قدر از او دفاع كردم كه ترسيدم گناهكار باشم.

٥/ ١٨

هنگامه كشتن عثمان‌

١٢٦٠. تاريخ الطبرى‌ به نقل از حسين بن عيسى، از پدرش: چون روزهاى تشريق‌[١] سپرى شد، گِرداگرد خانه عثمان را گرفتند؛ ولى او از كنار گذاردن كار [خلافت‌]، سر باز زد و به دنبال اطرافيان و خواصّ خود فرستاد و آنان را گرد آورد.

پس، مردى از اصحاب پيامبر خدا به‌نام نيار بن عياض، كه پيرى فرتوت بود، بلند شد و بانگ زد: اى عثمان!

عثمان، از بالاى خانه‌اش متوجّه او شد. نيار، عثمان را به خدا سوگند داد و خدا را به ياد او آورْد تا از خلافت، كناره بگيرد.

در ميان اين گفتگو، ناگهان مردى از ياران عثمان به او تيراندازى كرد و وى را كشت و گفتند كه تيرانداز، كثير بن صَلت كِندى بوده است.

[معترضان‌] به عثمان گفتند: قاتل نيار بن عياض را به ما تحويل بده تا [او را] به قصاص وى بكشيم.

[١]. دهم تا دوازدهم ذى حجّه.