دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٥ - ٤/ ٢ ٧ آنچه به عبد الله بن ابى سرح داد
٤/ ٢ ـ ٦
آنچه به ابو سفيان بن حرب داد
١١٠٣. شرح نهج البلاغة: در همان روزى كه عثمانْ فرمان داد كه از بيت المال، صد هزار سكّه به مروان بن حكم بدهند، نيز از بيتالمال، دويست هزار سكّه به ابو سفيان بن حرب داد.
٤/ ٢ ـ ٧
آنچه به عبد اللّه بن ابى سَرح داد
١١٠٤. الكامل فى التاريخ: عثمان، خُمس [غنيمتهاى] پيكار نخست افريقا[١] را به عبد اللّه و خُمس [غنيمت] پيكار دوم براى فتح همه افريقا را به مروان داد.
١١٠٥. شرح نهج البلاغة: عثمان، همه آنچه را در جريان فتح غرب افريقا، از طرابلس غربى[٢] تا طَنجه[٣] به دست آورده بود، به عبد اللّه بن ابى سَرح داد، بى آن كه يك نفر از مسلمانان را با او شريك كند.
ر. ك: ص ١٣٥ (حاكم كردن برخى دشمنان اسلام از ميان نزديكانش بر سرزمينهاى اسلامى).
[١]. ظاهراً مقصود از« افريقا» در اين دو روايت تاريخى، سرزمينهاى آباد شمال افريقا( سواحل جنوبى مديترانه) در حدّ فاصل مصر و تنگه جبل الطارق و طبعاً اعم از: بَرقه، افريقيّه و مغرب است( براى اطلاعات بيشتر، ر. ك: جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى).
[٢]. طرابلس غرب، شهرى در شمال افريقا در شرق قَيْرَوان مغرب است. اين شهر، در كناره دريا و ميان تونس و مصر[ و در ليبى كنونى] واقع شده است( تقويم البلدان: ص ١٤٧).
[٣]. طنجه، شهرى در شمال افريقا كه بر ساحل درياى مغرب( مديترانه) و رو به روى اندلس است و از شهرهاى بربر به شمار مىرود( معجم البلدان: ج ٤ ص ٤٣).