فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٨٠ -       دلايل ازارقه بر مشرك بودن معاصى     
كسى كه در گمراهى دورى گرفتار آمده» مشرك باشد، چون احتمال دارد ضابطه اعم از شرك باشد. پس دلالت آيه نظير آن است كه بگوييم: «هر گردويى گرد است و هر گردىِ گردو نيست.»
علاوه بر اين: مرتكب كبيره اگر موحّد و مؤمن به دين خدا باشد، از مصاديق اين بيان قرآن «در گمراهى دورى گرفتار آمده است» نيست زيرا قرآن، آن را درباره مشرك و كافر انكارى به كار برده است; نه درباره مؤمنى كه معتقد به خدا و دين خداست ولى هواى نفس بر او چيره گشته است. اين را با تتبع در موارد مذكور در قرآن حكيم، مى توان يافت.
خداوند سبحان مى فرمايد: (وَ وَيْلٌ لِلْكَافِرِينَ مِنْ عَذَاب شَدِيد * الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا عَلَى الآخِرَةِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللهِ وَ يَبْغُونَهَا عِوَجًا أُولَئِكَ فِي ضَلاَل بَعِيد);[١]
و مى فرمايد: (مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمَالُهُمْ كَرَمَاد اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْم عَاصِف لاَ يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلَى شَيءْ ذَلِكَ هُوَ الضَّلاَلُ الْبَعِيدُ);[٢]
و مى فرمايد:(يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللهِ مَا لاَ يَضُرُّهُ وَ مَا لاَ يَنْفَعُهُ ذَلِكَ هُوَ الضَّلاَلُ الْبَعِيدُ );[٣]
[١] ابراهيم: ٣ ـ ٢ «واى بر كافرين از عذاب شديد، همانهايى كه زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح مى دهند و مردم را از راه حق باز مى دارند و آن را با باطل مى آميزند آنها در گمراهى دورى هستند.»
[١] ابراهيم: ١٨ «كسانى كه به پرودگارشان كفر ورزيدند، اعمالشان مانند خاكسترى است كه در روز طوفانى تندباد بر آن بوزد و به آنچه كه كسب كرده اند توانايى و دسترسى ندارند اين همان گمراهى دور است.»
[١] حج: ١٢ «آنها غير از خدا را مى خوانند كه نه ضررى و نه نفعى به حالشان دارد و اين ٢
همان گمراهىِ دور است.»