وى از شاعران بصره و مدّاح خلفاى بنى اميه است و در زبان عربى اثر عظيمى داشته است به طورى‌كه گفته‌اند اگر شعر فرزدق نمى‌بود ثلث زبان عرب از ميان مى‌رفت و نيز اگر شعرش وجود نداشت نصف اخبار مردم نابود مى‌گشت. وى را به زهير بن ابى سلمى تشبيه مى‌كنند كه هر دو از شاعران طراز اولند. زهير در جاهليت و فرزدق در دوره‌ى اسلام.

فرزدق را با جرير و اخطل حوادثى است و هجو فرزدق در شأن آن دو مشهورتر از آن است كه به ذكر درآيد. او در ميان قومش شريف و گرامى بود و خاطرش را عزيز مى‌داشتند و هر كه به قبر پدرش پناه مى‌برد، را حمايت مى‌كرد. جد و پدرش نيز از بخشندگان و شريفان عرب و از نيكان اشراف بودند. در شرح نهج البلاغه آمده است كه فرزدق عادت داشت پيوسته در حال نشسته مقابل خلفا و امرا شعر بخواند تا اينكه سليمان بن عبد الملك اراده نمود كه وى ايستاده به شعر خواندن بپردازد، ولى گروهى از بنى تميم بشوريدند و سليمان اجازه داد كه فرزدق نشسته شعر بخواند.

كنيه‌ى فرزدق در جوانى «ابى مكيّه» بود و مكيّه نام دختر وى مى‌باشد. ولى به جهت درشتى چهره و ترش روئيش به فرزدق ملقب شد.

فرزدق در منزلگاه «تنعيم» ملاقاتى با امام حسين (ع) كه به سمت كوفه حركت كرده بود، داشت و امام (ع) در مورد اوضاع كوفه از او سوالاتى نمود، فرزدق به امام (ع) پيشنهاد كرد كه به سمت كوفه حركت نكند.

وفات او به سال ١١٠ ه‌. ق. در بصره اتفاق افتاد، در حالى‌كه سنش نزديك به صد سال بود.١

-*-

قصيده فرزدق در مدح امام سجاد (ع):
١ - هذا الّذى يعرف البطحاء و طأته ***** و البيت يعرفه و الحلّ و الحرم
٢ - هذا ابن خير عباد اللّه كلّهم ***** هذا التّقىّ النّقىّ الطاهر العلم
٣ - هذا علىّ رسول اللّه والده ***** امست بنور هداه تهتدى الظلم
٤ - اذا رأته قريش قال قائلهم ***** إلى مكارم هذا ينتهى الكرم
٥ - ينمى إلى ذروة العزالتى قصرت ***** عن نيلها عرب الاسلام و العجم
١ - اين كسى است كه بطحاء جاى پايش را مى‌شناسد و حرم و بيرون حرم بدو آشناست.

٢ - اين پسر بهترين بندگان خداست. اين پرهيزگار، گزيده، پاك و نشانه و راهنماست.

٣ - اين على است كه پدرش رسول اللّه مى‌باشد و با نور هدايتش تاريكى و ظلمت هدايت مى‌شود.

٤ - چون قريش او را بيند، گويد: جوانمردى تا درگاه او راه پويد.

٥ - وى عزّت را در حدّ بالاى خويش رشد داده و عرب و عجم را به‌وسيله‌ى اسلام برترى بخشيده است.