دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٣٧
مرثيهسرايان اهل بيت (ع)
نخستين مرثيهسرايان، اهل بيت عليهم السّلام بودهاند. گفتهاند
فاطمه (س) روزى در كنار گاهوارهى فرزند خود شروع به نوحهخوانى نمود:
كربلا يا كربلا يا كربلا
***** كربلا لازلت كربا و بلاء١
اى كربلا، به خاطر پيشآمدهايى كه در تو براى آل مصطفى (ص) رخ داد،
هميشه محنت و بلا هستى.
و شعر عاشورايى از كنار گاهوارهى حماسهآفرين عاشورا آغاز شد و با خون دل داغديدگان اين ماتم، تداوم يافت. خوندلى كه با اشك چشم آميخت و در حالىكه بغض ساليان و قرنها، راه صدا را بر گلو بسته و جوهر را در قلم خشكانيده، از سينهاى به سينهى ديگر منتقل مىشد.
على (ع) نيز در زمانى كه براى جنگ صفين از كوفه خارج شد به كربلا رسيد. در آنجا نماز خواند و بعد قطعهاى از خاك آن زمين را بوييد و سپس فرمود: «خوشا بر تو اى خاك پاك، گروهى از تو به محشر برآيند كه بىحسابرسى به بهشت درآيند.»٢
اشعارى نيز منسوب به اوست كه در مقام اندرز به امام حسين (ع) فاجعهى كربلا را پيشگويى كرده است:
-*-
١ - كأنّى بنفسى و
أعقابها ***** و بالكربلاء و محرابها
٢ - فتخضب منّا اللّحى بالدّماء ***** خضاب العروس بأثوابها
٣ - أراها و لم يك رأى العيان ***** و أوتيت مفتاح ابوابها
٤ - مصائب تأباك من أن تردّ ***** فأعدد لها قبل منتابها
٥ - سقى اللّه قائمنا صاحب ***** القيامة و النّاس فى دابها
١ - گويى كه خود و پىآيندگان من اينك در كربلا و آوردگاه آنيم.
٢ - و ريشهامان به رنگ جامههاى عروسان به خون رنگين است.
٣ - مىبينمش، نه به ديدن چشم، كه كليد درهاى آن را به من دادهاند.
٤ - رنجهايى كه بازپس نتوانىشان زد. پس، زان پيش كه آيند برايشان آماده باش.
٥ - آفرين خدا بر، قائممان، صاحب آن قيامت، آنگاه كه مردم در رنجهاى خويشند.
٦ - هو المدرك الثّار لى
يا حسين ***** بل لك فاصبر لاتعابها
٧ - لكلّ دم ألف ألف و ما ***** يقصّر فى قتل احزابها
٨ - هنا لك لا ينفع الظّالمين ***** قول بعذر و إعتابها
٩ - حسين فلا تضجرن للفراق ***** فدنياك أضحت لتخرابها٣
٦ - اوست كه كين مرا اى حسين، و نيز كين تو را خواهد ستاند. پس بر
دردهاى خويش شكيبا باش.