دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٦٦
سفيان بن مصعب عبدى كوفى
ابو محمّد سفيان بن مصعب از اصحاب گرانقدر امام جعفر صادق (ع) و از شعراى متعهّد شيعى بوده است. وى به سال ١٠٤ ه. ق. متولد شد.
او با شعر خود به اهل بيت تقرّب جسته و با صدق نيت و خلوصّ ارادت از مقبولين درگاه آنان گرديده است. شعر او متضمّن بسيارى از مناقب مشهور امير مؤمنان على (ع) و ستايش فراوانى از آن جناب و خاندان پاك اوست. شيوه كارش اين بود كه از امام صادق (ع) حديثى را در مناقب عترت طاهره فرامىگرفت و آن را به نظم درمىآورد و بر امام (ع) عرضه مىكرد.
مرحوم علامه امينى، سفيان بن مصعب را از شعراى غدير شمرده و قسمتى از ابيات بلند او را در اينباره و ساير فضايل على (ع) و خاندان پيامبر (ص) نقل كرده است و نيز راجعبه صحّت مذهب و حسن عقيدهى او استدلال و تأكيد نموده است.١
شيخ كشّى روايت كرده كه امام صادق (ع) به سفيان بن مصعب فرمودند: «شعرى بسراى كه زنان به خواندنش نوحهگرى كنند.» همچنين از سماعه روايت آورده كه امام (ع) فرمودند: «اى شيعيان! شعر عبدى را به فرزندان خود بياموزيد كه او بر دين خدا است»٢. مرحوم كلينى نيز به سند خود روايت كرده كه هنگامى كه عبدى در خانه امام صادق (ع) اشعار خود را در مرثيهى سيّد الشّهداء مىخواند، آنچنان شيونى برپا شد كه مردم بر درب خانهى امام جمع شدند و امام (ع) به خاطر جلوگيرى از هجوم مأموران عباسى فرمودند: «كودكى از ما بيهوش شده بود و زنان بدان خاطر شيون كردند.»٣
عبدى كوفى به سال ١٧٨ هجرى در كوفه از دنيا رفت.٤
-*-
١ - لقد هدّ ركنى رزء آل
محمّد ***** و تلك الرزايا و الخطوب عظام
٢ - و ابكت جفونى بالفرات مصارع ***** لآل النّبى المصطفى و عظام
٣ - عظام باكناف الفرات زكيّة ***** بهنّ علينا حرمة و ذمام
٤ - فكم حرّة مسبية و يتيمة ***** و كم من كريم قد علاه حسام
٥ - لآل رسول اللّه صلّت عليهم ***** ملائكة بيض الوجوه كرام
١ - مصيبت خاندان پيامبر وجودم را به لرزه درآورد، و اين مصيبتها
بسيار بزرگ و عظيم است.
٢ - چشمهاى من در كنار فرات براى جسمهاى به خون غلتيده گريان شد. براى خاندان بزرگ پيامبر برگزيده.
٣ - بزرگانى كه بسيار پاك و منزه هستند، در كنار فرات (كشته شدند). كه اين بزرگان نزد ما داراى حرمت و كرامت هستند.
٤ - چه زنان پاك و آزادهاى و چه يتيمانى كه آواره شدند و چه بزرگوارانى كه بر آنها شمشير فرود آمد.
٥ - بر خاندان رسول اللّه (ص) فرشتگانى درود فرستادند. فرشتگانى كه خوشسيما و بزرگوارند.