دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٤٢٧
[شعراى اين دوره]
شيخ ابراهيم كفعمى
شيخ تقى الدّين ابراهيم پسر شيخ زين الدّين على حارثى همدانى خارفى عاملى كفعمى لويزى جبعى، پدرش جدّ جدّ شيخ بهايى است. اين شاعر، يكى از بزرگان علم و ادب قرن نهم و از كسانى است كه پرچم حديث را در همهجا به اهتزاز درآورده و گنجينههاى معرفت را كسب كرده است. ملكات فاضله و تقواى الهى و روحيات پسنديده او را زيور بخشيده و تبار گرانمايهاش نيز به انوار ولايت مىرسند. يعنى به تابعى بزرگوار حارث بن عبد اللّه اعور همدانى كه علوى مذهب و داراى مراتب بزرگ و دانش بسيار و از فقهاى شيعه بوده است. همهى كتابهاى معجم با ستايش فراوانى شرححال اين شاعر را آوردهاند.
شيخ ابراهيم تأليفات بىشمارى دارد كه صاحب اعيان الشيعه ٤٩ اثر آن را نام برده است، از آن جمله «المصباح»، «البلد الامين»، «كفاية الادب»، «شرح الصحيفة»، «ارجوزهاى در مقتل حسين (ع) و اصحابش»، «قراضة النظير فى التفسير» كه تلخيص مجمع البيان طبرسى است. «النحله» و... شيخ كفعمى به نقل كشف الظنون در كربلاى مشرّفه به سال ٩٠٥ ه. ق وفات يافت و بنا به وصيت خود در كربلا در ناحيهى «عقير» به خاك سپرده شد.١
شيخ كفعمى در سال ٨٩٥ هجرى كتاب معروفش «المصباح» را نوشته كه در آن بيش از ١٩٠ بيت در مدح على (ع) دارد و روز عيد غدير را توصيف كرده و مختصات و نامهاى معروف آن روز را مىشمارد. اين ابيات را در آرامگاه مقدس سيّد الشّهداء در كربلا سروده، و هنگام سرودن در سنين كهولت بوده و در ابيات آن به اين معانى اشاره كرده است:٢
***
١ - و شيخ كبير له لمّة
***** كساها التعمّر ثوب القتير
٢ - أتاه النّذير فاضحى يقول: ***** اعيذ نذيري بسبط النّذير
٣ - أتيت الإمام الحسين الشّهيد ***** بقلب حزين و دمع غزير
٤ - أتيت ضريحا شريفا به ***** يعود الضّرير كمثل البصير
٥ - أتيت امام الهدى سيّدى ***** إلى الحاير الجار للمستجير
٦ - ارجيّ الممات و دفن العظام ***** بأرض الطّفوف بتلك القبور
٧ - لعليّ أفوز بسكنى الجنان ***** و حور محجلّة في القصور
٨ - أتيت إلى صاحب المعجزات ***** قتيل الطغاة و دامي النّحور٣
١ - اين پيرى كهنسال است كه طول عمر، جامهى پيرى را بر تن او كرده
است.
٢ - بيمدهندهاى كه پيش او آمده، خطاب بر او گفته است كه پناه مىبرم از اين بيمدهنده به خاندان و اولاد پيغمبر.
٣ - من به پيشگاه امام شهيد حسين (ع) با دلى اندوهبار و سرشكريزان آمدهام.
٤ - من در برابر ضريح مباركى ايستادهام، كه نابينا در آن مقام، بينايى خود را بازمىگرداند.
٥ - به آستان امام هدى و پيشوايى آمدهام كه سرگشتگان بىپناه را پناه مىدهد.