دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٥٢٨
مراسم عزا و سوگوارى بر امام حسين (ع)
برگزارى مراسم عزادارى حسينى كه در قرن معاصر، به شكل سنتى و با آدابى خاص از قبيل سينهزنى، زنجيرزنى و برخى اوقات قمهزنى همراه گرديده است، موجب موضعگيرىهاى متفاوت و گاه متضاد در ميان شاعران حسينى شده است. گروهى اين مراسم و اشك و ندبه براى حسين (ع) را براى زندهداشت ياد حضرت و ادامهى حركتش ضرورى مىشمارند و آن را ترغيب مىنمايند. درحالىكه گروهى ديگر آن را نوعى ريا، مخالف با سنّت پيامبر (ص) و در مواردى موجب وهن و مخدوش گرديدن چهرهى مسلمين مىشمارند.
در اين دوره، رمزگرايى به شعر راه مىيابد و رموز عاشورايى به عنوان نمادى آشنا براى همهى ادبا در سرفرازى و «اباء» به شمار مىآيد. بسيارى از شاعران معاصر نام حسين (ع) را به عنوان رمز مبارزه و الگوى سازشناپذيرى در شعر عرب جلوه مىكنند و هرجا شاعرى بناى گردنفرازى و سر خم نكردن در برابر ظلم دارد، خود را به حسين (ع) منتسب مىنمايد و از سر حسين (ع) بر نيزه مىگويد. در حزن و مظلوميت نيز حسين (ع) نمادى جاودانه است. نمادى كه با مقاومت آميخته گرديده است. خون حسين، نشان ماندگارى و سر بريدهى او نماد مقاومت حقطلبانه تا آخرين لحظه است.
در مناطقى از سرزمينهاى عرب كه شور حماسه و مبارزه شعلهورتر است، رموز حسينى نيز در آثار شاعران تابندهتر و پر تلألؤتر جلوهگرى مىكند.
دورهى معاصر تنها دورهاى است كه شاعران با مذهب و مسالك مختلف در اين وادى قلم زدهاند؛ از شاعران شيعى گرفته تا سنّى، مسيحى و حتى كمونيست. آنچه همهى آنان را مجذوب حسين (ع) نموده است: آزادگى، سازشناپذيرى و ظلم ستيزى آن حضرت مىباشد. آنها مسيرى را كه حسين (ع) ترسيم كرد بهترين راه مبارزان راه حق در سراسر جهان مىدانند.
ورود موضوعات جديد در شعر معاصر حسينى قابل توجه است. به گونهاىكه موضوعات وجدانى و تاريخى كه در گذشته عمدهى اين اشعار را به خود اختصاص داده بود تقليل مىيابد و موضوعات سياسى - اجتماعى همراه با تحولات روز، شكوفا مىگردد. در اين زمان شعر حسينى با حوادث و نيازهاى روز مىتپد و از عمق درد و نياز مردم با آنها سخن مىگويد١.