سيد ابو بكر بن شهاب١ حضرمى، فرزند عبد الرحمن بن محمّد علوى حسينى. عالم جامع الاطراف و اصلاح‌طلب. وى به سال ١٢٦٢ ه‌. ق. در يكى از قراى تريم در بلاد حضرموت به دنيا آمد و در حيدرآباد دكن هند به سال ١٣٤١ ه‌. ق. درگذشت٢.

در هيجده سالگى منظومه‌اى در «فرائض» سرود و در ١٢٨٦ هجرى به مكه رفت و از احمد زينى دحلان، شيخ المشايخ حجاز و ديگران بهره برد و همانجا به اشاره‌ى سيّد فضل پاشا ارجوزه‌اى در «آداب النساء» سرود. در سال ١٢٨٨ هجرى به عدن و سرزمين‌هاى مجاور رفت و با امراى حج آشنا شد و سپس مدت ٤ سال در مناطق خاور زمين چون سنگاپور به‌ويژه در جاوه گذراند و به تجارت پرداخت و جريانات سياسى آنجا را دنبال كرد. وى در سرزمين‌هاى شرقى چون هند، جاوه و ماله به عنوان عالمى اصلاح‌طلب و مخالف با بدعت مشهور بود. ابو بكر در سال ١٢٩٢ هجرى به وطن بازگشت و در جنگهاى محلّى ميان امراى شبه جزيره وساطت كرد و آتش جنگ را فرونشاند. وى چنانكه از اشعارش برمى‌آيد در اين دوره به امارت اسلامى زنگبار نيز توجه داشت.

وى به سال ١٣٠٢ هجرى مجددا به عدن، مكه، مدينه، مصر، شام، بيت المقدس، استانبول و حيدرآباد سفر كرد. مشايخ او متجاوز از صد نفر و بيشتر اهل حضرموت بودند. مشهورترين شاگردش محمد بن عقيل علوى٣ مى‌باشد. برخى از شرح‌حال نويسان او را شافعى مذهب دانسته‌اند٤. در حالى‌كه گروهى ديگر وى را در زمره‌ى عالمان شيعى آورده‌اند٥. بهرحال پاره‌اى از اشعار ديوان او ترديدى باقى نمى‌گذارد كه وى دوستدار اهل بيت (ع) بوده است٦. ابو بكر تأليفات بسيارى دارد كه در حدود ٣٠ اثر از آنها شناخته شده و برخى نيز به چاپ رسيده است. برخى از آثار او عبارتند از: «اسعاف الطلاب ببيان مساحة السطوح»، «ديوان اشعار»، «رشقة الصادى من بحر بنى النبى الهادى (ص)» و...

-*-
١ - فهاجت جماهير الضّلال و أقبلت ***** به جيش لحرب ابن بتول عرمرم
٢ - و حين استوى فى كربلاء محيّما ***** به تربتها أكرم به من مخيّم
٣ - أبت نفسه الشّماء الاّ كريهة ***** يموت بها موت العزيز المكرّم
٤ - هو الموت مرّ المجتبى غير أنّه ***** ألذّ و احلى من حياة التّهضم
٥ - و قارع حتّى لم يدع سيف باسل ***** بمعترك الهيجاء غير مثلم
٦ - هى الفتنة الصّماء لم يلف بعدها ***** منا رمن الايمان غير مهدم٧
١ - مردم گمراه به صورت يك لشكر بزرگ با هيجان براى جنگ با پسر بتول پيش آمدند.