دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٥٤٣
حسن الحمود
شيخ حسن بن على شاعر شيعى عراقى در سال ١٣٠٥ ه. ق در نجف به دنيا آمد. خانوادهى او اهل حلّه بودند. پدرش شيخ على بن حسين كه عالم و فقيه عاليقدرى بود به نجف كوچ كرد. و از علماى بزرگ نجف و از امامان جمعه و جماعت اين شهر گرديد. شيخ حسن در زادگاهش رشدونمو يافت و در خدمت پدر و ديگر استادان نجف درس خواند. سرانجام در ادب و خوشنويسى مهارت يافت و در هر دو زمينه بلندآوازه گرديد. از مشهورترين اساتيد او شيخ «عبد الحسين ابن ملا قاسم حلّى» و «مهدى غريفى بحرانى» مىباشند. او از كودكى به سرودن شعر روى آورد و بيشتر شعر او در مناسبات است. در سال ١٣٣٧ ه. ق به علت ابتلا به بيمارى سل وفات يافت١
آثارش: «ديوان شعر» از جمله قصايد ديوان او لاميهى شصت بيتى در رثاى امام حسين (ع) است. «مجموعهاى در مراثى امام حسين (ع) كه در آن به گردآورى بهترين اشعارى كه در سوگ امام حسين (ع) سروده شده پرداخته است. كتابى در علم صرف٢.
-*-
١ - أقيما بي و لو حلّ
العقال ***** على ربع بذي سلم و ضال
٢ - قفا بي ساعة فى صحن ربع ***** محت آثاره نوب الليالى
٣ - و شدّا عقل نضوكما و حلاّ ***** وكاء العين بالدمع المذال
٤ - هو الربع الذي لم يبق منه ***** سوى رمم و أطلال بوال
٥ - ذكرت به بيوت الوحي أضحت ***** بطيبة من بني الهادي خوالى
٦ - غدت للوحش معتكفا و كانت ***** قديما كعبة لبني السؤال
٧ - نأى عنها الحسين فهدّ منها ***** بناء البيت ذى العمد الطوال
٨ - سرى ينحو العراق بأسد غاب ***** تعدّ الموت عيدا فى النزال
٩ - تعادى للكفاح على جياد ***** ضوامر أنعلتها بالهلال
١٠ - عجبت لضمّر تعدو سراعا ***** و فوق متونها شمّ الجبال
١١ - تسابق ظلّها فتثير نقعا ***** به سلك القطا سبل الضلال٣
١-٣ - در مجال شب ساعتها نزد خرابىهاى اين ديار مىايستم و در
حالىكه چشمم از ديدن آثار خرابىهاى به جاى مانده از ديار يار مىگريد، دست به
دعا برمىدارم.
٤ - از ظلم و ستمى كه دشمن به اهل و كاشانهى آنان روا نموده و جز خرابهاى از كاشانهى آنها باقى نگذارده، گريه و زارى مىكنم.
٥ و ٦ شدت مصيبت اهل بيت را ذكر مىكنم. آنان به كسانى ظلم كردند كه اهل بيت رسول اللّه (ص) و كعبهى سائلان و