دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٣٩٤
حسن بن راشد حلّى
تاج الدّين؛ حسن بن محمّد بن راشد، محدث دانشمند، فاضل، اديب، فقيه و شاعر ارجمند شيعه است. وى اشعار بسيارى در مدح ائمه اطهار سروده و اشعارى نيز در رثاى سيد الشهداء دارد.
ابن راشد حلّى منظومهاى در تاريخ ملوك و خلفاء، ارجوزهاى در نظم الفيّه شهيد، ارجوزهاى در تاريخ قاهره، و... دارد.
در مورد تاريخ وفات او اطلاع درستى در دست نمىباشد اما آنچه مسلم است او به سال ٨٣٠ ه. ق هنوز در قيد حيات بوده است.١
***
١ - للّه وقعة عاشوراء
إن لها ***** في جبهة الدهر جرحا غير مندمل
٢ - ابدوا خفايا حقود كان يسترها ***** من قبل خوف غرار الصارم الصّقل
٣ - فقاتلوه ببدر إن ذا عجب ***** إذ يطلبون رسول اللّه بالذّحل
٤ - من كلّ مكتهل في عزم مقتبل ***** و كلّ مقتبل في حزم مكتهل
٥ - قرم إذا الموت أبدى عن نواجذه ***** ثنى له عطف مسرور به جذل
٦ - خوّاض ملحمة فياض مكرمة ***** فضاض معظمة خال من الخلل
٧ - إن طال أوصال في يومي عطا وسطا ***** فالغيث في خجل و اللّيث في وجل
٨ - قوم إذا اللّيل أرخى ستره إنتصبوا ***** في طاعة اللّه من داع و مبتهل
٩ - حتى إذا استعرت نار الوغى قذفوا ***** نفوسهم في مهاوي تلكم الشّعل٢
١ - خداى را، كه واقعهى عاشورا چون زخمى التيامناپذير، بر پيشانى
روزگار باقى مانده است.
٢ - آنها كينههايى را كه از ترس شمشيرها پنهان داشته بودند، آشكار كردند.
٣ - به خاطر خونخواهى جنگ بدر با آنان مبارزه كردند و اين شگفت است كه به انتقام گرفتن از رسول خدا برخاستند.
٤ - پيران آنها عزم و ارادهاى چون جوانان داشتند و جوانان آنها دورانديشى و حزم پيران را.
٥ - هريك از آنان قهرمانى بود كه چون مرگ به او دندان نشان مىداد، او با خوشحالى به مرگ لبخند مىزد.
٦ - هركدام از آنان يك حماسهساز بود و كرامات از او مىجوشيد و مشكلات بزرگ را حل مىكرد و از هر نقصى مبرّا بود.
٧ - ابر، از عطا و بخشش آنها شرمنده و شير ژيان از سطوت و حملهى آنان به هراس مىافتاد.
٨ - آنها هميشه در طول شب به دعا و مناجات قيام مىكردند.
٩ - و زمانىكه آتش جنگ شعلهور شد، خود را در دل آن شعلهها افكندند.