شيخ عبد الحسين اعسم بن شيخ محمّد على بن حسين بن محمّد اعسم زبيدى نجفى، در حدود سال ١١٧٧ ه‌. ق متولّد شد و در سال ١٢٤٧ ه‌. ق در نجف وفات يافت و در همانجا دفن شد وى از فقها و مشاهير علماى خاندان آل اعسم مى‌باشد.

پس از تكميل مقدمات علوم اسلامى نزد اساتيد نجف اشرف، مدارج عالى اجتهاد را نزد سيد مهدى بحر العلوم و شيخ جعفر صاحب «كاشف الغطا» و سيد محسن «اعرجى» پيمود.

وى محقّق، مؤلف، اديب، شاعر و فقيهى عالم بود كه مراثى بسيار درباره‌ى ابا عبد اللّه الحسين (ع) سروده است١.

از تأليفات او مى‌توان: «ذرايع الافهام فى شرح شرايع الاسلام» در سه جلد، «شرح المواريث»، «شرح الرضا» و «شرح العدد» كه هر سه كتاب از پدرش مى‌باشد و او بر آنها شروحى نوشته است، و «ديوان شعر» در چند جلد. قسمتى از اشعار وى در اعيان الشيعه درج شده است٢.

***
١ - ورد الحسين إلى العراق و ظنّهم ***** تركوا النّفاق إذ العراق كما هيه
٢ - يا ابن النبىّ المصطفى و وصيّه ***** و أخا الزكي ابن البتول الزّاكيه
٣ - تبكيك عيني لا لأجل مثوبة ***** لكنّما عيني لأجللك باكيه
٤ - أنست رزيتكم رزايانا التى ***** سلفت و هونت الرزايا الآتيه
٥ - و فجائع الايام تبقى مدة ***** و تزول و هي إلى القيامة باقيه
٦ - و يرى ديار أمية معمورة ***** و ديار أهل البيت منهم خاليه
٧ - و اللّه يغضب للبتول بدون أن ***** تشكو فكيف إذا أتته شاكيه٣
١ - حسين (ع) به عراق وارد شد، در حالى‌كه گمان مى‌كرد آنها نفاق را كنار گذاشته‌اند. ولى عراق همانگونه بود كه بود.

٢ - اى پسر پيامبر برگزيده و پسر وصّى او و اى برادر شخص پاكيزه (امام حسن (ع)) و پسر زهراى تزكيه شده!

٣ - چشم من فقط بر غم شما گريه مى‌كند نه براى ثواب.

٤ - مصيبت‌هاى شما، مصائب گذشته را به فراموشى سپرد و مصائب آينده را بر ما آسان ساخت.

٥ - حوادث ناگوار دنيا مدّتى كوتاه مى‌پايد و سپس از بين مى‌رود ولى مصيبت شما تا قيامت شما تا قيامت برجاست.

٦ - خانه‌هاى بنى اميه را آباد مى‌بينم و خانه‌هاى اهل بيت رسول اللّه (ص) خالى است.

٧ - بدون اينكه حضرت زهرا (س) شكايتى بكند، خدا از آنچه براى او پيش آمده خشمگين است، اگر شكايت كند چه مى‌شود؟