دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٥٢٧
ظلمستيزى بارزترين نمود قيام حسين (ع):
ادبا و انديشمندان تاريخ از عصر عاشورا تاكنون در برابر سازشناپذيرى، استقامت و ظلمستيزى امام (ع) كرنش نمودهاند.
ثمرات قيام امام حسين (ع) و افقهاى آينده
در شعر معاصر، مهمتر از وصف حادثه و رثاى آن، تحليل واقعه، پيامدهاى آن و شمارش آثار نهضت است. شاعر از اين فراتر رفته و از دريچهى اين قيام به افقهاى دور مىنگرد و انتظار ثمرچينى افزون آن را در مسير تاريخ دارد.
پيروزى قيام امام (ع) از زاويه ديد شاعر معاصر در افقهاى گوناگون تجلى مىيابد.
الف: جاودانگى:جاودانگى و بقا از آرزوهاى ديرينهى انسان بوده است و شاعران به خلود حسين (ع) و ماندگارى نهضت او اشاره نمودهاند.
ب: پيامدهاى پيروز قيام حسين (ع):از آثار كربلا ايستادگى، تمرّد و مبارزهطلبى به يادگار مانده است.
ج: انتظار منجى:علاوه بر ثمرات عاشورا در قيامهاى پياپى عاشوراييان، وعدههاى الهى در ظهور مهدى موعود، گسترش عدل و داد جهانى و خونخواهى شهيدان، نقطهى اميد و قوّتى در دل آزادگان است. انتظار مهدى (عج) در شعر اين عصر جنبهى تسكينبخش و روزنهى اميدى بر يأس و نوميدى محسوب نمىشود بلكه قوّت قلبى براى دلهاى مبارزان و توان مضاعفى براى گامهاى جهادگران راه آزادى است.
بهرهگيرىهاى سياسى اجتماعى از قيام امام حسين (ع)
در شعر معاصر، قيام امام (ع) با مردم و در متن نيازهاى جامعه، جلوه مىكند. و اين نهضت، ستارهى راهنما، بلكه خورشيد فروزندهاى است كه مسير تاريك و سردرگم بشريت عصر جديد را روشن مىكند.
شكوه از حاكمان نالايق و دعوت به قيام:با زنده شدن دوبارهى ابوسفيانها در كشورهاى اسلامى، شاعر از عاشورا بازگشت ديگرى را مىطلبد تا بر درد جانكاه، درمان شود.
ذلّت اعراب و مسلمين:از يكسو، نگرش به قيام امام حسين (ع) همه وجود شاعر را از غرور، آزادگى و عزّت سرمست مىسازد و از سوى ديگر وضعيت اسفبار و تحقيرآميز مسلمين را مشاهده مىكند و از اينكه مسلمين فقط بر حسين اشك مىريزند خجالتزده مىشود و از حسين (ع) عذرخواهى مىكند.
مكتب حسين (ع) آموزشكدهى مبارزان:در اين پايگاه صلابت و عزم آموزش داده مىشود، عزمى كه اگر سلاحهاى آهنين در نبرد، كند و ناتوان گردند، هرگز سست نخواهد شد.
فلسطين؛ كربلايى ديگر:پس از سالها از اشغال فلسطين، همچنان شاعران براى رهايى به عاشورا مىنگرند و پيام عزّت حسينى (ع) را در حماسهسرايىهاى خويش به فلسطينيان هديه مىكنند.
شاعر ذلّت و خوارى مسلمين را مىبيند و با يادآورى عزّت و سازشناپذيرى امام، در جانها روح مقاومت و ايستادگى مىدمد. شاعر از خون حسين در جنوب لبنان و در مقاومت فلسطين بسيار مدد مىجويد.