شيخ محمّد على اعسم بن شيخ حسين بن شيخ محمّد زبيدى نجفى، در حدود سال ١١٥٤ ه‌ ق. در نجف متولّد شد، و به سال ١٢٣٣ هجرى در همانجا وفات يافته و در صحن مرتضوى دفن شد. وى از فحول شعرا و اكابر فقهاى عصر خويش بود.

شيخ محمد على پس از تكميل اوليّات علوم متداوله مدارج عالى اجتهاد را نزد سيد مهدى بحر العلوم پيمود و از مصاحبين و ملتزمين وى گشت و در محافل شعر و ادب در كنار سيد شركت مى‌جست و اشعار زيادى را در مدح استادش سروده است.

او از شعراى اواخر قرن دوازده و اوايل قرن سيزدهم مى‌باشد. وى داراى ديوان شعرى است كه اكثر قصايد آن در مراثى حضرت ابا عبد اللّه الحسين (ع) مى‌باشد.١

از ديگر آثار او مى‌توان «ارجوزه در ارث»، «ارجوزه در رضاع»، «ارجوزه در اطعمه» و «ارجوزه در ديات» را نام برد. شيخ محمد على مجدد نهضت علمى خاندان آل اعسم است.

***
١ - و كم منزل قد سمى بالنّزيل ***** و لو طاولته السّما طالها
٢ - بنفسي كراما سخت بالنّفوس ***** بيوم سمت فيه أمثالها
٣ - و صالوا كصولة أسد العرين ***** رأت في يد القوم أشبالها
٤ - تري أن في الموت طول الحياة ***** فكادت تسابق آجالها
٥ - و لم يبق للّسبط من ناصر ***** يلاقي من الحرب أهوالها
٦ - بنفسي فريدا أحاطت به ***** عداه فجاهد أبطالها
٧ - إلى أن هوى فوق وجه الثّري ***** و (زُلْزِلَتِ اَلْأَرْضُ زِلْزٰالَهٰا) ٢
٨ - تراهم على الارض مثل النّجوم ***** مع البدر و الخسف قد غالها
٩ - قد استأصلوا عترة المصطفى ***** و لم يخلق الكون إلاّ لها٣
١ - چه منزل بلندمرتبه‌اى است كه ساكنان آن در رفعت از آسمان بالاترند.

٢ - جان من فداى افراد كريمى باد كه در روزى كه با ياران خود به آسمانها پرواز كردند، جان خود را بخشيدند.

٣ - آنها مانند شيرانى كه فرزندان خود را گرفتار مى‌بينند (به دشمن) حمله كردند.

٤ - آنها چون مى‌ديدند كه طول زندگى در مرگ است، در رسيدن به مرگ از يكديگر سبقت مى‌گرفتند.

٥ - براى نوه‌ى پيامبر (ص) ياورى باقى نماند كه در رويارويى آن نبرد (سخت) ايستادگى كند.

٦ - جانم فداى كسى باد كه دشمنان او را محاصره كردند و او با قهرمانان آنها مجاهده كرد.

٧ - تا آنگاه كه بر زمين افتاد و زلزله‌اى زمين را لرزاند.

٨ - آنان كه بر خاك افتادند، گويى ستارگانى بودند كه به همراه قرص ماه منخسف شدند.

٩ - آنها خانواده‌ى پيامبر (ص) را كه هستى به خاطر آنها خلق شده است، درمانده كردند.