دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٤٦٢
سيّد محمّد امير الحاج
ابو جعفر سيّد محمّد بن حسين بن محمّد حسينى نجفى، عالم، اديب و شاعر شيعى مذهب كه نسب وى با ٢٢ واسطه به امام زين العابدين (ع) مىرسد.١
از زادگاه و تاريخ تولد و زندگانى او اطّلاع دقيقى در دست نيست جز اينكه نوشتهاند وى ساكن نجف اشرف بوده و در همان شهر درگذشته است.٢ چند اثر به امير حاج نسبت دادهاند كه تاكنون فقط يكى از آنها به چاپ رسيده است و آن كتاب «شرح الشافيه ابو فراس» است كه براى «ابو سعيد عبد اللّه فخرىزاده» قاضى عراق تأليف كرده است. تأليف كتاب در سال ١١٨٣ پايان يافته و به چاپهاى متعدّد رسيده است. آنچه از آثار وى مىشناسيم عبارت است از «الآيات الباهرات فى المعجزات النّبى (ص) و الائمة الهداة (ع)» - «ارجوزة فى تاريخ المعصومين الاربعة عشر» - «تاريخ نور البارى» كه ديوان شعرى است در تاريخ اهل بيت و در سال ١١٧٧ سروده است و در مقدمهى آن خود را «شاعر آل رسول اللّه» خوانده است٣ و «نفثات المصدور».
او به سال ١١٨٠ ه ق در نجف اشرف درگذشت.٤
***
قصيدهاى در رثاى ابو الفضل العباس (ع):٥
١ - بذلت أيا عباس نفسا
نفيسة ***** لنصر حسين عزّ بالجدّ عن مثل
٢ - أبيت التذاذ الماء قبل التذاذه ***** و حسن فعال المرء فرع عن الأصل
٣ - فأنت اخو السبطين في يوم مفخر ***** و في يوم بذل الماء أنت أبو الفضل
١ - اى عباس، تو جان باارزش خود را در راه يارى حسين (ع) بخشيدى و اين
كارى بىنظير است.
٢ - از نوشيدن آب خوددارى كردى، چون او تشنه بود، رفتار نيك هركس نشانهى اصل پاك اوست.
٣ - در هنگام فخر، افتخار تو اين بس، كه برادر سبطين هستى و در روز بخشيدن آب، بخشندگى و فضل تو آشكار شد.