دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٤١
مظلوميت شهيدان خاندان نور در بيان زنان بنى هاشم، نقش و جلوهاى ديگر مىيافت. گريههاى سوزانندهى آن مخدّرات، نقاب تقدّس منافقانه را از چهرهى كريه دشمنان آل اللّه مىدريد و حقّانيت مكتب اهل بيت (ع) و بطلان مكتب اهل نفاق را گواهى مىداد.
حضرت زينب (س)
زينب (س) دختر گرامى امام على (ع) و حضرت فاطمه (س) است. اشتهار فضايل آن بانوى گرامى و آثار مرويه از او در كتب تاريخ، ما را از بسط سخن در ترجمه احوالش بىنياز مىكند. دوست و دشمن در اعتراف به جلالت قدر و عظمت رتبت و فصاحت بيان و كمال خرد و علوّ منزلت وى همسخن هستند. آن بزرگوار در پنجم جمادى الاولى سال پنجم هجرت در مدينهى منوّره متولّد شد و در خانوادهى عصمت و طهارت رشد كرد. با پسر عمّش عبد اللّه بن جعفر طيّار ازدواج كرد و پنج فرزند به نامهاى على و عون و محمّد و عباس و ام كلثوم ثمرهى اين ازدواج بود كه محمّد و عون در كربلا به شهادت رسيدند.
زينب (س) در واقعهى كربلا به همراه برادرش امام حسين (ع) حضور داشت و پس از عاشورا از كربلا تا شام و از آنجا تا مدينه در كنار امام سجاد (ع) حفاظت و پرستارى اهل بيت سيّد الشّهداء را بر عهده داشت و مىتوان گفت كه هيچ زنى در دنيا به اندازهى او رنج نديد و مصيبت نكشيد. او با سخنان و خطبههاى خود در كوفه و شام براى هميشه عاشورا را زنده نگه داشت.
خطبههاى او مورد تمجيد و تحسين كسانى است كه در حقايق بيان و دقايق كلام و خطابت، صاحب معرفت و نظرند.
پس از عاشورا كار زينب ابلاغ پيام خون شهيدان بود، يعنى درخشش عاشورا در ميان مردم و زنده نگاهداشتن خاطره و راه شهيدان. زينب از طرف امام سجاد (ع) نيابت خاصّه داشت. احكام اسلامى را براى مردم بيان مىكرد و خانهى او همواره محل مراجعه مردم بود. با سخنان زينب نهضت بيدارى در مدينه آغاز شد. نهضتى كه پشتوانه و ريشهاش خون پاك و درخشان حسين (ع) و ياران او بود و پاسدارنده و تبيينكنندهاش امام سجاد (ع) و زينب (س) و خانواده پيامبر (ص) بودند. زينب (س) صريحا مردم را به قيام عليه يزيد فرامىخواند و مىفرمود: حكومت يزيد بايد تاوان عاشورا را بپردازد. حضرت زينب (س) بعد از رنجها و مصايب بسيار در غروب روز پانزدهم ماه رجب سال ٦٢ هجرى از دنيا رحلت فرمود.١
*** بانوى عقيله و عالمهى بنى هاشم در عصر عاشورا با نگاه به ميدان جنگ و اجساد شهيدان فرمود:
«يا محمّداه صلّى عليك مليك السّماء هذا حسين بالعراء مرمّل بالدّماء مقطّع الاعضاء. يا محمّداه و بناتك السّبايا و ذرّيّتك مقتلة تسفى عليها الصّبا»
اى محمد (ص)! فرشتگان آسمان بر تو درود فرستند. اين حسين (ع) است كه در هامون فتاده است. در خون غلتيده است و پيكر او پارهپاره است. اى محمد (ص)! دختران تو اسير شدهاند. فرزندانت كشته شدهاند و باد صبا بر آنان مىوزد.٢
زينب (س) آنگاه با پيكر پارهپاره حسينش چنين به ندبه پرداخت:
١ - على الطف السّلام و
ساكنيه ***** و روح اللّه فى تلك القباب