دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٢٨٨
سبك شعراى قرن سوم هجرى است. اما اين شاعران گاهى از اين اسلوبها كناره مىگيرند و معانى تازهاى را كه با زمان متناسبتر است جايگزين آنها مىسازند به همين دلايل است كه عبد السودانى آنان را «محافظهكاران نوآور» خوانده است.١
وى در شوّال سال ٥٨٤ ه ق درگذشت و او را در گورستان باب ابرز بغداد به خاك سپردند.
*** در قرن ششم در مضامين قصايد و مدح شاعران عصر دو عامل عمده بهگونهاى چشمگير جلوهگر است. نخست آنكه در آن روزگار، صلاح الدّين ايوبى بر مسيحيان صليبى چيره گرديده و آوازهى پيروزىهاى او در سراسر جهان اسلام طنين افكنده بود، به همين جهت، بيشتر شاعران مسلمان كه از پيروزى اسلام بر آيين نصرانى شادمان بودند و در صلاح الدّين به چشم قهرمان مىنگريستند، وى را مدح گفتهاند.٢ ابن تعاويذى نيز چندين قصيده به خدمت صلاح الدّين فرستاد. عامل دوم آن است كه در زمان مستضىء (٥٦٦-٥٧٥ ق) به درخواست صلاح الدّين در مصر نيز خطبه به نام خليفهى بغداد خوانده شد. اين امر و نيز قدرت نسبى مجددّى كه دستگاه خلافت به دست آورده بود، شاعران را به سرودن قصايدى در تكريم و تعظيم خلفا و دستگاه خلافت برمىانگيخت و نوعى احساس غرور ميهنى و سربلندى از اينكه سرانجام بغداد مركز قدرت گرديد در لابهلاى اشعار پديدار است.٣
***
١ - و لو أكرمت دمعك يا
شؤؤني ***** بكيت على الامام الفاطمىّ
٢ - على المقتول ظمآنا فجودى ***** على الظمآن بالدمع الرويّ
٣ - على نجم الهدي السناري و بحز ال ***** علوم و ذروة الشرف العليّ
٤ - على الحامي بأطراف العوالى ***** حمي الاسلام و البطل الكميّ
٥ - على أندي الانام يدا و وجها ***** و أرجحهم وقارا في النديّ
١ - اى احوال من! قدر اشكت را بدان زيراكه من براى امام فاطمى حسين
بن على (ع) مىگريم.
٢ - بر كشتهى تشنهاى مىگريم كه با خون خود سيراب شد. (او تشنه به شهادت رسيد.)
٣ - بر ستارهى هدايت و درياى علم و مظهر شرافت و بلندمرتبهگى،
٤ و ٥ - بر حمايتكنندهى اسلام و مظهر فداكارى و شجاعت و سخاوت،
مىگريم.
٦ - و خير العالمين أبا
و اما ***** و أطهرهم ثري عرق زكىّ
٧ - لئن دفعوه ظلما عن حقوق ال ***** خلافة بالوشيج السمهرى
٨ - فما دفعوه عن حسب كريم ***** و لا ذادوه عن خلق رضيّ
٩ - لقد فصموا عري الاسلام عودا ***** و بدا في الحسين و في على
١٠ - و يوم الطف قام ليوم بدر ***** بأخذ الثار من آل النبى
٦ - بر كسى كه پدر و مادرش بهترين جهانيان و پاكترين انسانها
بودند.