حريم و ناموس مذهب و حفظ و حراست مآثر اهل بيت (ع) به‌پا خاستند تا در مجتمع خود نام امامان را رواج دهند. نسبت به شعراى اهل بيت توجه مى‌نمودند و با دادن جايزه موجبات تشويقشان را فراهم مى‌كردند و چنان‌كه به تأليف كتب فقهى و معارف اسلامى اهميت مى‌دادند به تدوين كتب شعرى و تشريح فنون ادبى مى‌پرداختند، تا اصول شعر و ادب تقويت شده، جاويد بماند. مرحوم «كلينى» كه بيست سال از عمر خود را در راه تأليف كتاب كافى صرف نمود كتابى مشتمل بر اشعارى در وصف اهل بيت (ع) دارد. «عياشى» عالم بزرگ شيعه كتابى به نام «معاريض الشعراء» دارد. مرحوم «صدوق» آن جان‌باخته‌ى احياى فقه و حديث، كتاب شعرى دارد. مرحوم «جلودى» شخصيت بارز شيعه در بصره، كتابى دارد كه اشعار امام على بن ابى طالب (ع) را جمع‌آورى نموده است. استاد طايفه شيعه در الجزيره «ابو الحسن شمشاطى» مؤلف كتاب «مختصر فقه اهل بيت» كتابى گرانبها در فنون شعر دارد. مرحوم «مفيد» معلم امت اسلام، كتابى در مسائل مربوط به شعر و شاعرى دارد.

مرحوم «سيّد مرتضى» علم الهدى داراى ديوان مفصّل شعرى است و به علاوه در فنون شعر تأليفات نفيسى دارد. مرحوم «سيّد رضى» نيز داراى ديوان مفصّل شعر مى‌باشد. تفسير تبيان شيخ الطائفه «طوسى» حاكى از اين است كه وى يكى از بزرگترين شعردانان و شعرشناسان قرن پنجم است. هم‌چنين فقهاء و علماى ديگر شيعه نيز مشوّق اين راه بوده‌اند و علماى بزرگ پيوسته در اعياد مذهبى و هم‌چنين در روزهاى وفات امامان (ع) با مدح و مرثيه‌سرايى، مكتب اهل بيت (ع) را احياء مى‌نمودند و دلهاى شنوندگان را از مهر و محبت به اين خاندان لبريز و پيوند معنوى مردم را با ايشان محكم مى‌ساختند. شعرا نيز در مجالس، مورد احترام و تكريم بودند.

اين روش پسنديده در بعضى از اعصار بيشتر از عصر ديگر رونق مى‌يافت و در مردم نشاط و احساسات بيشترى حس مى‌شد. دوران بحر العلوم و كاشف الغطاء و آية اللّه شيرازى از دوره‌هاى رواج شعر در مكتب اهل بيت (ع) مى‌باشد.

با گسترش اسلام در ديگر كشورها به‌ويژه ايران، فرهنگ ارزشمند قرآنى سريعا تأثير خود را گذاشته و شاعران و سخنوران تشنه‌ى عرفان، گويى گمشده‌ى خود را يافته و در بحر بيكران اين فرهنگ به غوص و سياحت پرداختند و از اين رهگذر افرادى همچون فردوسى، عطار، مولوى، خواجوى كرمانى، صائب تبريزى و... با جوش و خروش ديگر به ميدان آمدند. شاعران متأثر از فرهنگ غنى اسلام نه تنها خود در مسير صحيح قلم و بيان قرار گرفتند، بلكه كوشيدند تا در اشعار خود آيات ربّانى و احاديث نبوى را به مردم معرفى كنند و در تعالى و تكامل افراد جامعه وظيفه‌ى الهى خود را به انجام رسانند.

در ادبيات فارسى از قرن چهارم، سروده‌هايى كه دفاع از خاندان پيامبر و ستايش فضايل و مكرمت‌هاى ائمه و به‌ويژه سروده‌هاى عاشورايى را دربر داشته باشد، ديده مى‌شود. در اشعار كسايى مروزى رنجها و دردهاى خاندان پيامبر (ص)، خوشگذرانى خلفاى عباسى، دشمنى و عداوت مخالفان كاملا مشهود است و به زبان ديگر تصويرى از اوضاع سياسى، اجتماعى و فرهنگى قرن چهارم هجرى در ايران را در آينه‌ى شعر او مى‌توان ديد.

يكى ديگر از شاخص‌ترين و برجسته‌ترين شاعران كه از اهل بيت (ع) دفاع كرده، شاعر قرن پنجم هجرى ناصر خسرو قباديانى است كه در سروده‌هايش دفاع از اهل بيت با تكيه بر آيات قرآن و روايات پيامبر كه در شأن على (ع) و اهل بيت او آمده، فراوان مى‌باشد.

رواج شيعه به خصوص در دوران صفويه باعث رويكرد شاعران به توصيف ائمه (ع)، بيان مصايب كربلا و شرح مظلوميت اهل بيت (ع) گرديد. در اين دوره شاعرانى پيدا شدند كه مراثى و مناقب حضرت سيد الشهداء (ع) را در قالب تركيب‌بند به بهترين وجه سرودند و از آن پس تاكنون اين چشمه‌ى جوشان، هم‌چنان در جوشش و خروش است و طبع‌هاى لطيف و دقيق