دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ١٧٥
ابو محمّد عونى
ابو محمّد، طلحة بن عبيد اللّه بن ابى عون غسّانى١، معروف به عونى مصرى، از شعراى والامقام قرن چهارم هجرى است.
تاريخ حيات و قصايد و قطعات شعرش گواه تشيّع و خودباختگى وى در محبّت و ولاى اهل بيت (ع) است. اشعار بسيار زياد و موزونى دارد بهطورىكه كاروانيان، شعر عونى را به شهرها و آباديها ارمغان مىبردند و مدّاحان اشعار او را در مجالس دينى و بازارها با صداى بلند انشا مىكردند.
تشيّع عونى از ديرباز در زمان زندگى و بعد از مرگ او مشهور و معروف است. حتى موقعى كه در بغداد به سال ٤٤٣ هجرى ميان شيعيان و اهل سنّت فتنه بالا گرفت و كار به خونريزى كشيد، از جمله فجايعى كه صورت گرفت اين بود كه گور جمعى از شيعيان بزرگ را شكافته و به آتش كشيدند از آن جمله قبر «عونى» بود.
عونى شاعر و در فنون ادبى شعر و پرداختن به شيوههاى متنوّع چيرهدست بود. عونى در پيراستن مضامين شعرى، قدرت و تسلّط كافى داشته تا آنجاكه شعراى معاصر و غير معاصر ذوق لطيف او را ستوده و از ابتكارات ادبى او بهرهور گشتهاند.
اشعار و قصايدش كه در حدود ٣٥٠ بيت مىباشد در «مناقب» ابن شهر آشوب، «روضة الواعظين» فتال نيشابورى و «صراط المستقيم» بياضى موجود است.
علامه سماوى اشعار او را در ديوانى ثبت كرده است. قصيده معروفش «مذهبه» نام دارد. كه در ستايش على بن ابى طالب (ع) مىباشد.
عونى در سال ٣٥٠ هجرى در مصر درگذشت.٢
-*-
مدح اهل بيت پيامبر (ص):
١ - يا آل أحمد لو لاكم
لما طلعت ***** شمس و لا ضحكت أرض من العشب
٢ - يا آل أحمد لا زال الفؤاد بكم ***** صبا بوادره تبكى من الندب
٣ - يا آل احمد أنتم خير من وخدت ***** به المطايا فأنتم منتهى الإرب
٤ - أبوكم خير من يدعى لحادثة ***** فيستجيب بكشف الخطب و الكرب
٥ - عدل القران وصىّ المصطفى و أبو ***** السبطين أكرم به من والد و أب
٦ - بعل المطهّرة الزّهراء ذو الحسب ا ***** لطّهر الذى ضمّه شفعا إلى النسب٣
١ - اى خاندان احمد، اگر بركت وجود شما نبود، نه خورشيدى مىدميد و
نه مرغزار چمن خندان مىگشت.
٢ - خاندان احمد! اين قلب زارم در ماتم شما گريان و خونچكان است.
٣ - خاندان احمد! شمائيد بهترين فرزندان آدم و شمائيد آخرين اميد.
٤ - پدرتان على بهترين فريادرسى بود كه براى گرفتارىها و غمها او را اجابت كنند.