دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ١٥٩
ناشى صغير
ابو الحسن على بن عبد اللّه بن وصيف، ناشى صغير١ بغدادى به سال ٢٧١ ه. ق. متولّد شد. وى در دورهى خلفاى عباسى (مقتدر، قاهر، راضى) مىزيسته است و يكى از صاحبنظران علم كلام و فقه و حديث و علم و ادب بوده است. همچنين از شعراى نامدارى است كه بىپروا از خاندان رسول اللّه (ص) دفاع مىكرد و به شاعر اهل بيت موصوف و معروف گرديد و مورد قبول و تقدير اهل بيت بوده است. به نقل از مؤلف معجم الادباء: «مردى كه خود را سفير فاطمه (س) مىدانست گردآلود و عصازنان آمد و گفت: «احمد مزوّق» نوحهخوان را به من نشان دهيد. سپس به احمد گفت: من فاطمه (س) را در خواب ديدم كه فرمود: «به بغداد برو و به احمد بگو كه شعر ناشى را بخوان و بر فرزندم نوحهسرايى كن.» ناشى در آن مجلس حضور داشت بعد از اين سخنان تا ظهر همراه احمد و ديگران با قصيدهى «بنى احمد قلبى...» به نوحهسرايى پرداختند.٢»
ناشى از اكابر و نوابغ و متكلّمين شيعه و مشاهير شعراى طراز اول قرن چهارم هجرى است و شيخ مفيد و ابو بكر خوارزمى و متنبّى و ابن فارس لغوى از شاگردان او بوده و از او روايت كردهاند.
علامه سماوى اشعار ناشى را در مدح و ثناى خاندان نبوّت يكجا گرد آورده كه از ٣٠٠ بيت متجاوز است.
ناشى علاوه بر تصانيف بسيارى كه بدو منسوبست كتابى در امامت و كتابى نيز در علم كلام دارد.
وفات ناشى در پنجم ماه صفر سال ٣٦٥ هجرى در بغداد واقع شد. او را در مقابر قريش دفن كردند.٣ اما به سال ٤٤٣ هجرى قبرش را شكافتند و استخوانهايش را آتش زدند.٤
-*-
١ - بنى أحمد قلبى لكم
يتقطّع ***** بمثل مصابى فيكم ليس يسمع
٢ - فما بقعة فى الأرض شرقا و مغربا ***** و ليس لكم فيها قتيل و مصرع
٣ - ظلمتم و قتّلتم و قسّم فيئكم ***** و ضاقت بكم أرض فلم يحم موضع
٤ - جسوم على البوغاء ترمى و أرؤس ***** على أرؤس اللدن الذوابل ترفع
٥ - توارون لم تأو فراشا جنوبكم ***** و يسلمنى طيب الهجوع فأهجع
٦ - عجب لكم تفنون قتلا بسيفكم ***** و يسطو عليكم من لكم كان يخضع
٧ - كأنّ رسول اللّه أوصى بقتلكم ***** و أجسامكم فى كلّ أرض توزّع٥
١ - اى زادگان احمد مختار! جگرم در ماتم شما از هم گسيخت، كس نشنيد
آنچه در اين ماتم بر دل من رسيد.
٢ - هيچ بقعه و ديارى در شرق و غرب عالم نيست جز اينكه در آنجا شهيد و مقتولى به خاك كردهايد.
٣ - ستم كردند، شما را از دم تيغ گذراندند، حقوق شما را صاحب شده بين خود قسمت كردند، تا آنجاكه جهان بر شما