نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٥٤ - انواع سحر

بازى‌ها و سرگرمى‌هاى رياضى و هندسى است و در جُنگ‌هاى شادى رايج است.

شش. يارى جستن از خواصّ دارويى گياهان و مواد مخدّر كه ذهن را كُند سازد يا عقل را بزدايد و ....

هفت. در اين روش جادوگر كه مراجعه كننده را ساده و ناآگاه مى‌يابد، به او تلقين مى‌كند كه اسم اعظم را مى‌داند و جنّ را در خدمت خويش دارد. انسان‌هاى ضعيف النفس نيز او را تصديق كرده دل بدو مى‌سپارند و چه بسا آن شخص جادوگر وى را ساده يافته هرچه مى‌خواهد در نفس او جاسازى مى‌كند و اين تأثيرپذيرى‌هاى روانى در ميان اهل شعبده و تزوير و روان‌گردانان بسيار معمول و شايع است.

هشت. تلاش در جهت سخن‌چينى و زبان بازى از راه‌هاى دقيق به منظور ايجاد محبت يا كينه يا رابطه يا اختلاف ميان دو زوج يا دو دوست كه نمونه‌هاى آن فراوان است.[١]

اينك كه انواع معروف سحر در ميان عرب و ديگر اقوام نسل‌هاى گذشته و امروز معلوم شد در مى‌يابيم كه هيچ يك از انواع سحر واقعيتى به معناى تأثير در جريان مسير طبيعى امور به گونه‌اى خارق العاده نداشته و ندارد. به همين دليل اصحاب مكاتب عقلى از ميان عالمان اسلامى آن را انكار كرده چيزى جز فريب و شعبده و تخيّل براى بازى با اذهان ساده‌انديش و ضعيف نمى‌دانند.

فخر رازى مى‌گويد:

اما معتزله اساساً سحر را جز به صورت شعبده و چشم‌بندى انكار كرده‌اند و چه بسا معتقدان به مسائلى مانند تأثير ستارگان، تسخير ستاره و جنّ و باورهايى از اين دست كه با توحيد ربوبى يا حكمت الهى در آفرينش و تدبير امور منافات دارد را كافر مى‌دانند. سپس مى‌افزايد: اما اهل سنت اين چيزها را ممكن مى‌دانند؛ مثلًا انسان بدون وسيله در فضا پرواز كند يا كسى را تبديل به الاغ كند يا به عكس الاغى را تبديل به انسان كند، كه با ربوبيّت الهى نيز منافات ندارد؛ زيرا سنت الهى بر اين جارى شده است كه اين قدرت را به ساحر عطا كند كه با خواندن دعا يا زمزمه كردن وردى سحر او تأثير گذار باشد.[٢]

[١] . تفسير كبير، ٣/ ٢٠٦- ٢١٣.

[٢] . همان، ص ٢١٣.