نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٠٦ - چند همسرى
فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً»[١].
اموال يتيمان را به آنان بدهيد و داراييهاى ناپاك خود را با پاك آنها عوض نكنيد و اموال آنها را با اموال خود نياميزيد و صرف نكنيد، چرا كه گناه بزرگى است.
اگر از اين ترس داشتيد كه درباره يتيمان عدالت را رعايت نكنيد؛ با زنانى ازدواج كنيد كه دلخواهتان باشند؛ دو زن، سه زن و چهار زن، و اگر ترسيديد كه عدالت را رعايت نكنيد تنها به يك همسر بسنده كنيد.
در اينجا تناسب و رابطه تنگاتنگ دو جمله زير قابل توجه است؛ جمله: «اگر ترسيديد كه درباره يتيمان به عدالت رفتار نكنيد ...» با جمله «با زنانى ازدواج كنيد كه خوشايندتان باشد و به پاكيزگى همراه باشد» يعنى زنان بيوه و جوان ... رابطه ياد شده از تفريع جمله دوم بر اول به وسيله حرف «فاء» به روشنى استفاده مىشود.
به فرض آن كه مؤسسات خيريهاى باشند كه به امور ايتام رسيدگى كنند، اما راه حل قطعى- و متناسب با روند رو به رشد اسلام- براى درمان مشكل زنان بيوه جز تجويز چند همسرى نيست؛ البته همراه با شرط رعايت تناسب و اعتدال در اقدامات حمايتى بر اساس موازين شرع.
اينجاست كه مىبينيم به رسميت شناختن چند همسرى از سوى اسلام با توجه به شرايط و مقتضيات زمانى ياد شده، راه حل قطعى بزرگترين مشكل اجتماعى بر سر راه حركت اصلاحى اسلام بود كه به صورت قانونى فراگير و هميشگى فرض شد.
البته بايد توجه داشت كه اين دستور صريح قرآن در وضعيت اضطرارى و در زمان بحران سختى اتخاذ شده كه جز با اين قانون عادلانه قابل حل نبود. چه بسيار از مفاسد اجتماعى كه ملتها در پى جنگهاى ويرانگرى كه مردان را نابود كرده و زنان را بيوه ساخته بود تجربه كردند، زنانى بىسرپرست به دنبال جلب حمايتهاى مردان شايسته بودند، ولى قانون چنين اجازهاى نمىداد، در نتيجه فحشاء و انحطاط اخلاقى در ميان زنان بلكه كودكان خردسال رواج يافت. جنگ جهانى دوم را بنگريد. چه اندازه آثار سوء و مفاسد در پى داشت كه همه مناطق اروپايى را فرا گرفت، بويژه آلمان را كه حملات همه جانبه بيشترى را از پيمان سه جانبه متفقين و امريكا و شوروى
[١] . نساء/ ٣- ٢.