كورش به موازات ساحل درياى خزر حركت كرد تا به رودى رسيد كه نام وى بر آن گذاشته شد؛ سايروس ياسيروس كه همان كورش است و اكنون رود كورا ناميده مى‌شود. اين ناحيه بخشى از آذربايجان شرقى است كه در جنوب شرق قفقاز قرار دارد و شامل دشتهاى پست رود كورا مى‌شود كه كوهها از همه طرف آن را احاطه كرده است، و تنها راه نفوذى آن از جهت مشرق است كه درياى خزر در آنجا قرار دارد. اين كوهها شامل كوههاى قفقاز از شمال، كوههاى ارمنستان از غرب و كوههاى آذربايجان شرقى از سمت جنوب است. آبها از همه سو از كوههاى اطراف به طرف اين دشتها حركت مى‌كند و به خاطر مسافت كوتاه با شتاب و تند حركت كرده و دره‌هاى ژرفى را ايجاد كرده است كه از مراكز كشاورزى اين منطقه محسوب مى‌شود. وجود كوههاى بلند كه دشتها را احاطه كرده و مانع رسيدن باران مى‌شود، سبب كمى بارندگى و خشكى اين ناحيه مى‌شود، اما آنچه اين خشكى را جبران مى‌كند، آبهايى است كه از ارتفاعات سرازير مى‌شود. معروف‌ترين و طولانى‌ترين اين رودها، رود «كورا» است كه از گرجستان جارى شده، از پايتخت آن، تفليس گذر مى‌كند و وارد سرزمين آذربايجان مى‌شود. در آنجا رود «أيورا» كه آن نيز از گرجستان روان مى‌شود، به آن مى‌پيوندد و پس از آن، اين رود بزرگ به سوى جنوب شرقى حركت مى‌كند و به دريا مى‌ريزد.

بنابراين كسانى كه در اين منطقه مى‌زيستند، به سبب حاصل‌خيزى زمين و فراوانى آب، زندگى مرفه و پر رونقى داشتند و تنها دغدغه آنان، اقوام وحشى‌اى بود كه در آن سوى كوهها به سر مى‌بردند و گاه و بى‌گاه آنان را مورد هجوم و غارت خود قرار مى‌دادند. اين گروه غارتگر براى ديگر مناطق، مانند ارمنستان و گرجستان نيز مايه تهديد به شمار مى‌رفتند.

يأجوج و مأجوج چه كسانى هستند

قرآن كريم اين عنوان را بر نژادهاى وحشى بشر در زمان ذوالقرنين اطلاق كرده است: «قالُوا يا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَ مَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجاً عَلى‌ أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنا وَ بَيْنَهُمْ سَدًّا ...».[١]

[١] . كهف/ ٩٤.