نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣١٦ - «تساؤل بعضهم بعضا»

«وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ فَيَقُولُ ما ذا أَجَبْتُمُ الْمُرْسَلِينَ. فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْأَنْباءُ يَوْمَئِذٍ فَهُمْ لا يَتَساءَلُونَ»[١]

«يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ. وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ. وَ لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ حَمِيماً»[٢]

از طرفى، ظاهر شمار ديگرى از آيات، مخالف آيات پيشين است:

«وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ»[٣]

«فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ»[٤]

«فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ. عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ»[٥]

«وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ. قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ. قالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ»[٦]

«وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَنْ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنَ النَّهارِ يَتَعارَفُونَ بَيْنَهُمْ قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقاءِ اللَّهِ وَ ما كانُوا مُهْتَدِينَ»[٧]

اكنون با توجّه به مجموع آيات ياد شده، اين دو پرسش وجود دارد:

١. آيا مجرمان به خاطر گناهانشان بازخواست مى‌شوند؟

٢. آيا مجرمان از احوال يكديگر پرس و جو مى‌كنند؟

پاسخ: طبق گزارش قرآن كريم، نخستين رخداد قيامت بسيار شديد و كوبنده است؛ چنان كه مى‌فرمايد: «يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها

[١] . قصص/ ٦٥- ٦٦.

[٢] . معارج/ ٨- ١٠.« روزى كه آسمانها چون فلز گداخته شود و كوهها چون پشمِ زده گردد و هيچ دوست صميمى، حال دوستِ صميمى را نپرسد».

[٣] . صافّات/ ٢٤.

[٤] . اعراف/ ٦.

[٥] . حجر/ ٩٢- ٩٣.

[٦] . صافّات/ ٢٧- ٢٩« و بعضى روى به بعضى ديگر مى‌آورند و از يكديگر مى‌پرسند و مى‌گويند: شما خود را حق به جانب وانمود مى‌كرديد و آنان در جواب مى‌گويند: بلكه شما با ايمان نبوديد وگرنه ما را بر شما هيچ تسلّطى نبود ...».

[٧] . يونس/ ٤٥.« و روزى كه آنان را گرد مى‌آورد، گويى جز به اندازه ساعتى از روز درنگ نكرده‌اند، با هم اظهار آشنايى مى‌كنند، قطعاً كسانى كه ديدار خدا را تكذيب كردند، زيان ديده‌اند و به حقيقت راه نيافته‌اند».