مواد خام لازم نيز شامل آهن، مس، زغال و چوب و چهارپايان براى انتقال مصالح به محل مورد نظر، به حد كفايت وجود داشته است. نيروى كار ارزان هم فراوان بوده است. دانش ايرانيان و طرح و نقشه دقيق كورش زمينه‌هاى لازم براى اتمام موفقيت‌آميز بزرگ‌ترين سد جهان را فراهم ساخت. اين سد در مرتبه‌اى قرار داشت كه قرآن از آن به «رَدْم»[١] تعبير مى‌كند؛ يعنى سد عظيم و غول پيكر.[٢]

اكنون در اين باره سخن مى‌گوييم كه آيا سدّ ذوالقرنين كه قرآن از آن ياد مى‌كند، همان سدّ تاريخى كورش است؟

سدّ تاريخى كورش (ذوالقرنين)

در توصيف سدّ ذوالقرنين يا همان كورش و موقعيت جغرافيايى آن در نقشه سياسى جهان و دولتى كه بر منطقه كوهستانى محل ساخت سد، حكم مى‌راند، بايد بگوييم كه با توجه به توضيحات پيشين، نشانه‌هاى اين سدّ چنين است: بين سالهاى ٥٣٩ و ٥٢٩ پيش از ميلاد در مكانى كوهستانى و مرتفع و به شدت دندانه‌دار كه همانند دو ديواره بلند در دو طرف سد سر به فلك كشيده است، بنا شده و بدين ترتيب، سد به عنوان مانعى در رخنه ميان دو ديواره به آنها افزوده مى‌شود و به تنگه داريال معروف است و در تمام نقشه‌هاى سياسى در جمهورى گرجستان واقع است.

در ساخت اين سد تكّه‌هاى بزرگ آهن به كار رفته و بر روى آن، مس مذاب ريخته شده است. اين همان ويژگيهايى است كه قرآن درباره اين سد بيان كرده است. بنابراين آيات كريمه را بر سدّ كورش تطبيق مى‌كنيم و هيچ جايگزين ديگرى براى آن نمى‌پذيريم؛ هرچند درجه نزديكى و همانندى آن زياد باشد. سدهايى كه از سنگ ساخته شده است، مانند ديوارچين نمى‌تواند سدّ مورد نظر قرآن باشد؛ گرچه ظرف زمانى و شرايط ايجاد آن همسان با سدّ ذوالقرنين باشد.

در طى گزارش تاريخى، ديديم كه قبايل مغول در قرن ششم پيش از ميلاد، از هجوم بر مناطق آسياى غربى باز نمى‌ايستادند، اما صفحات تاريخ بازگو مى‌كند كه‌

[١] . كهف/ ٩٥:« فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ رَدْماً».

[٢] . مفاهيم جغرافيه، فصل هفتم، ص ٣٠١- ٣٠٢.